Net sluit zich rond de Kremlin-man in Kiev

Oligarch in maffiamilieu koopt zich voor 125 miljoen euro vrij maar is nog niet van de FBI af.

Dmitri Firtasj is niet de rijkste oligarch van Oekraïne. Toch kon Firtasj, die wordt afgeschilderd als ‘Man van het Kremlin in Kiev’, in tien dagen tijd een bedrag van 125 miljoen euro vrijmaken om zichzelf op borgtocht uit de gevangenis in Wenen te kopen. Dit is de hoogste borgsom ooit betaald. Piramidefonds-bouwer Bernard Madoff bijvoorbeeld werd in 2008, toen zijn kaartenhuis tijdens de kredietcrisis instortte, voor slechts 10 miljoen dollar losgelaten.

Ondanks dit record is Firtasj (48), wiens fortuin én macht zijn gebaseerd op de handel in aardgas en andere grondstoffen, nog geen vrij man. De Amerikaanse FBI heeft Oostenrijk om uitlevering gevraagd. Rechercheurs uit de VS hebben Firtasj ook meteen verhoord, toen hij op 12 maart in Wenen werd opgepakt. Waarover? Dat is onduidelijk. Mogelijk wil de FBI hem hebben wegens zijn banden met de oude Oekraïense maffiabaas Semjon Mogilevitsj (67), een zwarthandelaar uit de Sovjettijd die in de jaren tachtig een autoriteit in het milieu werd en in de jaren negentig een van de grootste witwasoperaties via Amerikaanse banken voor zijn rekening nam.

De FBI ontkent dat er ook politieke motieven aan de orde zijn, zoals de oligarch denkt. Maar wellicht willen ze Firtasj zijdelings wel ondervragen over zijn connecties in Rusland. Want als eigenaar van RosUkrEnergo is hij nu al tien jaar sleutelfiguur in talrijke cruciale en troebele gascontracten, waarbij Oekraïne als transitland een rol speelde. Bijna steeds stond Firtasj als makelaar met zijn neus vooraan.

Firtasj, qua opleiding spoorwegingenieur, begon na de val de Sovjet-Unie in de gashandel. Eerst met Turkmenistan. Zijn grootste klappers maakte hij toen hij ging samenwerken met het Russische staatsgasbedrijf Gazprom. Toen hij ook in chemische bedrijven ging deelnemen, onder meer op de Krim, versterkte dat het idee dat Firtasj beschikte over sterke politiek-strategische connecties.

Zo vermogend en invloedrijk als de kolenmagnaat Rinat Achmetov, een oude bondgenoot van ex-president Viktor Janoekovitsj, werd hij niet. Zijn vermogen wordt geschat op minimaal 500 miljoen en maximaal 4 miljard euro. Maar omdat Firtasj zo goed met het Kremlin overweg leek te kunnen, wordt hij meer nog dan zijn rijkere mede-oligarchen gewantrouwd.