Nature trekt artikel Nederlandse biologen terug

Het tijdschrift Nature heeft afgelopen donderdag bekendgemaakt een artikel van Nederlandse plantenbiologen terug te trekken. Het artikel was vorig jaar 21 maart gepubliceerd en ging over de beïnvloeding van de groeirichting van cellen in plantenwortels. Coördinerend auteur van het artikel is Pankaj Dhonukshe, die vorige maand door de Universiteit Utrecht is beschuldigd van het manipuleren van data in vier artikelen. Het artikel in Nature is er daar een van. Afgelopen november had het tijdschrift Cell al een artikel teruggetrokken, waarvan Dhonukshe eerste auteur was.

In een begeleidende brief schrijven de vier auteurs van het Nature-artikel dat er na het herlezen van hun artikel fouten zijn ontdekt in twee figuren, en dat er „onzorgvuldig” is geknipt en geplakt met DNA-gels.

Dhonukshe laat weten het artikel „met gemengde gevoelens” terug te trekken. In een schriftelijk commentaar schrijft hij dat hij door Nature onder druk is gezet om mee te werken. Het verzoek tot terugtrekking zou hoofdzakelijk afkomen van Ben Scheres, een van de vier auteurs van het artikel, en destijds collega van Dhonukshe. Scheres laat desgevraagd weten dat de beslissing van Nature niet is gebaseerd op zijn oordeel, maar „op onafhankelijke opinies, waarvan er vele zijn verzameld”.

Verder kwam deze week nog een andere Nederlandse zaak in het nieuws. De Erasmus Universiteit Rotterdam publiceerde het definitieve onderzoek naar psycholoog en marketingdeskundige Dirk Smeesters. Hij nam eind juli 2012 ontslag bij de Erasmus Universiteit nadat aan het licht was gekomen dat hij in drie artikelen onderzoeksgegevens had gemanipuleerd. Eerder waren al drie artikelen van Smeesters uit de wetenschappelijke literatuur teruggetrokken. Een vierkoppige commissie onderzocht 22 andere artikelen waarbij Smeesters als auteur „actief” betrokken was. Probleem was dat de oorspronkelijke data ontbraken. Toch komt de commissie tot de conclusie dat bij vier artikelen „ernstige problemen in termen van integriteit” zijn. De tijdschriften waarin deze artikelen zijn verschenen worden op de hoogte gesteld, en verzocht deze artikelen terug te trekken.