De onweerstaanbare terugkeer van Hiddink

De ‘tsaar’ is terug van weggeweest, en hoe. PSV verloor geen punt meer sinds hij mentor is van de labiele selectie van Cocu. Na het WK neemt hij Oranje over. Redt Hiddink het Nederlands voetbal?

Guus Hiddink tijdens zijn laatste wedstrijd als bondscoach van Turkije, in en tegen Kroatië. Hij kwalificeerde zich niet voor het EK 2012. Foto Getty Iamges

Om de zoveel dagen draait de Bentley van Guus Hiddink de oprit op van trainingscomplex De Herdgang, zo ook afgelopen dinsdagochtend. Dat zijn chauffeur de auto op de plek van de teammanager parkeert, dicht bij de ingang van het clubgebouw, heeft meer met Hiddinks mobiliteit te maken dan met zijn status in de technische staf. Hij is slechts mentor, lopend op krukken na een ingrijpende knieoperatie. Vanachter de jaloezieën slaat hij de training gade, gezeten aan een gedekte tafel in de lunchruimte. „Oh, Guus is er”, klinkt het onder de toeschouwers. Het is al bijna weer gewoon.

Niemand bij PSV wil het fenomeen van de zeven overwinningen op rij aan Hiddink toeschrijven, noch diens invloed bagatelliseren. Aanvoerder Stijn Schaars voorzag de ommekeer al op Gran Canaria, tijdens het trainingskamp deze winter. „We waren vastberaden de schaamte van de eerste seizoenshelft van ons af te spelen. Dat proefde ik daar al bij de gesprekken”, zegt hij. Thuis tegen Roda JC kan PSV zaterdag de achtste zege op rij boeken; een evenaring van de meest consistente reeks dit seizoen, die van Ajax.

Het middenveld kreeg een metamorfose en de overwinningen van PSV waren vaak van het gelukkige soort. Wat is dan de Hiddink-factor? „Een beetje magie”, zei oudgediende Park Ji-Sung vorig week. Wat Hiddink doet? Praten, vooral. Memphis Depay sprak deze week in Voetbal International over het eerste wat Hiddink tegen de jonge vleugelspeler zei: meer acties maken. En ook de dertigjarige international Schaars profiteert ervan. „Altijd goed om van iemand met zijn know-how te horen wat ik goed en fout doe. Dat gaat op een heel ontspannen manier”, zegt hij.

Onbewust bekwaam

De ‘methode-Hiddink’ is voor een groot deel management op intuïtie. Inspanningsfysioloog Raymond Verheijen, die zich tegenwoordig op de werking van het (voetbal)brein stort, stelde onlangs voor een boek met Hiddink te schrijven over diens werkwijze. „Na een uur praten zijn we gestopt. Hij werd er narrig van. Coaches die onbewust bekwaam zijn, zoals Hiddink, weten niet altijd exact waarom ze doen wat ze doen. Als je ze echt gedetailleerd bevraagt raken ze hun geduld kwijt.” Het project is tot nader order uitgesteld. Verheijen: „Misschien pakken we de draad weer op als hij gestopt is.”

Daar zal het voorlopig nog niet van komen. Ruim een jaar geleden flirtte Hiddink als trainer van het Russische Anzji Machatsjkala nog met de gedachte aan zijn pensioen, toen hij tegenover de NOS sprak over „in principe” zijn laatste seizoen. Zijn dienstverbanden werden allengs minder prestigieus en een lucratieve gang naar het einde van zijn loopbaan leek nabij. En nu, acht jaar na Hiddinks laatste Nederlandse successen met PSV, maken we de onweerstaanbare terugkeer mee. Hiddink komt om redding te brengen, eerst bij PSV en daarna, na het WK, bij Oranje.

Hoewel hij zelf al heeft bevestigd de nieuwe bondscoach te worden, een klus waarvoor hij zich op zijn 67ste met veel aplomb kandideerde, wacht de KNVB met mededelingen tot ook de nieuwe trainersstaf geformeerd is. Dat de staf „bijna rond” is, zoals Hiddink eerder deze maand zei, wordt afgezwakt vanuit Zeist. Ruud van Nistelrooy en Danny Blind, de beoogd opvolger van Hiddink na het EK 2016, zijn er volgens het AD al uit. Jaap Stam en Giovanni van Bronckhorst zouden zijn afgehaakt.

‘Hollandse School Plus’

Hiddink deed al uit de doeken met welk idee hij het Nederlands voetbal klaar wil stomen voor de toekomst: de ‘Hollandse School Plus’. Technisch-directeur van de KNVB Jelle Goes, eerder met Hiddink werkzaam bij Anzji, zei vorig week in deze krant hoe die visie vorm moet krijgen. „Niet per se meer, of harder, maar béter trainen. Dat wordt een speerpunt: hoe we meer individuele krachttraining in het opleidingstraject kunnen integreren.” Een op te richten KNVB-campus moet daarbij de wetenschappelijke basis bieden.

Hiddink had indirect al zijn impact op de huidige Oranje-selectie, toen Louis van Gaal kort na zijn aantreden als bondscoach de grieven van het EK in Polen en Oekraïne poogde weg te masseren. Van Gaal toonde ter inspiratie een documentaire over Hiddinks verzoening met Edgar Davids in 1998. Over hoe een gespleten selectie, zoals die van het EK 1996, twee jaar later succesvol kon zijn. Hiddink stelde voorafgaand aan het WK in 1998 regels op in een brief, die de internationals met een gezonde mix van spot en ernst tot zich namen. Van Gaals ‘manifest’ met gedragsregels voor zijn selectie is mede daarop geënt. Hiddink was nooit echt ver weg.