‘Wilders klinkt als Goebbels’

Ook in het buitenland heeft Wilders veel losgemaakt.

In Duitsland wordt de Marokkanenopmerking van PVV-leider Wilders door verschillende commentatoren vergeleken met de opruiende taal van propagandaminister Joseph Goebbels. Media als het persbureau DPA, Die Zeit en de Frankfurter Allgemeine Zeitung vergelijken de manier waarop Wilders zijn aanhang woensdagavond toesprak zonder veel omhaal met de beruchte Sportpalast-toespraak uit 1943 waarin Goebbels de menigte opriep tot de „totale” oorlog. „Ich frage euch: Wollt ihr den totalen Krieg?” (Ik vraag jullie: Willen jullie de totale oorlog?)

Tientallen kranten berichten over Wilders die „ophitst tegen Marokkanen”. Over zijn gestegen electorale aanhang schrijft de Berliner Zeitung: „De man is aangekomen in het midden van een angstige samenleving.”

De Süddeutsche Zeitung denkt dat Wilders weloverwogen te werk is gegaan. Ze brengt in herinnering dat de PVV-leider in 2011 is vrijgesproken van haatzaaien naar aanleiding van zijn film Fitna. „In het onderhavige geval is er duidelijker bewijs. Wilders heeft de provocatie berekend. Het proces dat er nu aan komt, garandeert hem voor jaren aandacht van de media.”

Ook in België heeft de opmerking van Wilders veel losgemaakt. In De Morgen zegt historicus Herman van Goethem van de Universiteit van Antwerpen in een interview: ,,Pleiten voor een Nederland zonder Marokkanen, dat is hetzelfde als pleiten voor een Nederland zonder Joden.”

In een commentaar in De Standaard stelt Bart Brinckman dat Wilders geen electorale bedreiging vormt. „Los van de terechte heisa rond zijn Marokkanenuitspraak blijven de Nederlandse steden voorlopig gespaard van een intolerante landslide.”

Niet iedereen is negatief. Filip de Winter van Vlaams Belang reageerde geestdriftig. „Ik hoop dat Wilders zijn uitspraken herhaalt.”

In Groot-Brittannië is de opwinding minder. In Charlemagne, een wekelijkse column over Europa, merkt het weekblad The Economist op dat in de stad Rotterdam verrassend veel Marokkanen en Turken op Leefbaar hebben gestemd. „Zulke resultaten”, zegt het blad, „suggereren dat de politieke barrières die de Nederlandse blanken en niet-blanken verdeelden misschien langzamerhand desintegreren, ook al probeert de heer Wilders die weer op hun plaats terug te duwen.”