Buitenland over Wilders: ‘Goebbels’ en ‘a country once famed for its tolerance’

Een Facebookpagina die oproept tot aangifte tegen Geert Wilders. Foto ANP / Remko de Waal

Sinds woensdagavond al gaat het in Nederland meer over de uitspraken van Wilders dan over de uitslag van de verkiezingen zelf. Ook in het buitenland maakten zijn uitspraken veel los.

Waar gaat het ook alweer allemaal over? Dit:

Op verkiezingsavond liet Wilders, na binnenkomst onder de tonen van Eye of the Tiger een zaal scanderen dat ze minder Marokkanen willen. “Dan gaan we dat regelen”, zei hij. In Nederland volgden internetacties (#bornhere), boze BN’ers, boze Kamerleden, aangiften, een uitzonderlijk kritische reactie van de premier vannacht en een van vicepremier Asscher, die de uitspraken vanmiddag “gif voor de samenleving” noemt, en kritische krantencommentaren. Maar de internationale headlines bespreken de gebeurtenis ook. Een overzicht van de belangrijkste internationale reacties.

Duitsland: ‘Wollt ihr den totalen Krieg?’

In Duitsland werd de Marokkanenopmerking door onder meer persbureau DPA vergeleken met het optreden van nazi-minister van Propaganda Joseph Goebbels. Het persbureau zegt dat de toespraak de associatie oproept met de beruchte Sportpalast-toespraak uit 1943 waarin Goebbels de menigte opriep tot de “totale oorlog”. “Ich frage euch: Wollt ihr den totalen Krieg?”

Die Zeit schrijft erover: “Wilders heeft een nieuwe manier gevonden om zijn aanhangers op te hitsen - en alle overige Nederlanders af te stoten”, schrijft de krant:

“Niet eerder ging Wilders zo ver om te vragen naar de ongefundeerde uitzetting van Marokkanen - de vijfde grootste groep buitenlanders in Nederland.”

Ook de Duitse televisie pikte het nieuws op:

België: ‘Dit is aanzetten tot haat’

Ook in België heeft de opmerking van Wilders veel losgemaakt. In De Morgen schrijft hoofdredacteur Yves Desmet vandaag dat het terecht is dat Nederland over Wilders valt. Dit is aanzetten tot haat, vindt hij:

“Meer dan veertigduizend Nederlanders, al dan niet van Marokkaanse origine, kondigden aan aangifte tegen Wilders te zullen doen, en ook alle politieke partijen waren oprecht gechoqueerd.

Terecht. Er is een verschil tussen islamkritiek, het zelfs in sterke termen bekritiseren van de reële negatieve kantjes van een steeds diverser wordende samenleving, en een oproep die moeilijk anders kan geïnterpreteerd worden dan een appel tot deportatie. Dit is niet langer een mening, maar het aanzetten tot haat.”

Hij vergelijkt Wilders met het Vlaams Blok, dat ook dit soort uitspraken doet en deed. Een ‘cordon sanitaire’ tegen die partij werd in Nederland altijd veroordeeld en gezien als ondemocratisch - geen partij wordt uitgesloten van de macht, zoals Rutte meermaals heeft gezegd - maar als het aan Desmet ligt, zou Nederland er wel baat bij hebben:

“Inmiddels heeft het cordon hier zijn nut bewezen, en zijn de stemmen overgegaan naar een partij die nog steeds bijzonder kritisch, maar niet langer racistisch tegen de migratieproblematiek aankijkt. Het Vlaams Belang is een zieltogend politiek kmo’tje geworden, dat behalve door zijn eigen mandatarissen nog door niemand ernstig genomen wordt.

Benieuwd of ze in Nederland dat ‘cordon sanitaire’ nog altijd zo’n slecht idee vinden, en wie er dan nog wel staat te wachten op een nieuwe gedoog- of andere coalitie met Geert Wilders.”

Historicus Herman van Goethem van de Universiteit van Antwerpen zegt in een interview met de krant:

“Pleiten voor een Nederland zonder Marokkanen, dat is hetzelfde als pleiten voor een Nederland zonder Joden.”

In een commentaar in De Standaard stelt Bart Brinckman dat Wilders geen electorale bedreiging vormt:

“Los van de terechte heisa rond zijn Marokkanenuitspraak blijven de Nederlandse steden voorlopig gespaard van een intolerante landslide.”

Filip Dewinter van Vlaams Belang was overigens positiever. “Ik hoop dat Wilders zijn uitspraken herhaalt”, zei hij.

Twitter avatar FDW_VB Filip Dewinter #Wilders #Nederland Proficiat met verkiezingsoverwinning! #PVV grootste partij in Den Haag. ‘Minder Marokkanen? Dat gaan we regelen!’ Doen!

Hij voegde toe:

“Net zoals in Nederland zouden er in Antwerpen minder Marokkanen moeten zijn, en in Gent minder Roma. Europa moet gewoon maatregelen nemen om de massa-immigratie uit Noord-Afrika te stoppen.”

Dewinter vindt dat helemaal niet racistisch:

“Hij zegt gewoon wat veel Nederlanders denken, en door zijn tegenstanders kan dat als racistisch worden beschouwd.”

Groot-Brittannië: ‘A step too far?’

In Groot-Brittannië is de opwinding minder. The Guardian schetste gisteravond eerdere acties van Wilders:

“Wilders, who is often reviled in Dutch immigrant communities for his fiery anti-Islam rhetoric, has in the past compared the Qur’an to Hitler’s Mein Kampf and has called Islam a fascist religion.

He has also thrown verbal barbs at the “hordes” of eastern European immigrants in the Netherlands and his party in 2012 set up an internet site where complaints about immigrants “causing disturbances” could be laid.”

The Economist neemt meer stelling. In Charlemagne, een wekelijkse column over Europa, merkt het weekblad gisteravond onder de titel ‘A step too far?’ op dat Wilders zich weer tot het middelpunt van de aandacht heeft gemaakt:

“Geert Wilders’ party barely even took part in Wednesday’s municipal elections but, as usual, the far-right populist managed to make himself the centre of attention.

In a post-election speech in The Hague, one of just two municipalities (out of 403) where his Party for Freedom ran candidates, Mr Wilders took his anti-immigrant rhetoric to a new low.”

Het publiek lachte “alsof de etnische bedreiging een soort grap was”. Maar nu is hij misschien “te ver” gegaan, vinden ze daar.

Frankrijk: ‘Wilders garde la vedette’

Le Monde schrijft onder de kop ‘In Nederland verliest Wilders de gemeenteraadsverkiezingen, maar hij blijft in de schijnwerpers staan’:

“Met deze schokkende verklaring vangt de leider van de Partij voor de Vrijheid opnieuw de media-aandacht, terwijl hij bezig is met een slimme goocheltruc. Hier probeert hij eigenlijk te doen vergeten dat zijn partij bi de gemeenteraadsverkiezingen maar op twee lijsten van de 402 gemeenten stond.”

Geert Wilders “staat bekend om zijn controversiële uitspraken”, schrijft persbureau AFP. “Eerder vergeleek hij de Koran met Adolf Hitlers Mein Kampf en noemde hij de islam een fascistische religie.”

Verenigde Staten: ‘A country once famed for its tolerance’

AFP en DPA zijn niet de enige persbureaus die over de gebeurtenissen schrijven. Het verhaal gaat de hele wereld rond, tot bij het Amerikaanse persbureau AP en The Washington Post, die schrijven dat er een “golf van anti-immigratiesentiment” in Nederland is, een land dat “ooit zo tolerant” was:

“Wilders’ party is the fourth-largest in Parliament but leads in national opinion polls. His rise to popularity in the Netherlands over the past decade came amid a surge of anti-immigrant sentiment in a country once famed for its tolerance.”

Vorig jaar ging het ingezetenencriterium in coffeeshops in, waarbij alleen inwoners van Nederland wiet mogen komen. Wordt dit het einde van onze reputatie van tolerantie in het buitenland?

    • Anouk van Kampen