Front National lonkt nu ook naar gaullisten

Florian Philippot (32) is rechterhand van Marine Le Pen. „Ik heb nooit aan hem getwijfeld”, zegt de leider van het Front National over de jonge, gaullistische burgemeesterskandidaat in Lotharingen.

Waar Florian Philippot gaat, daar zijn de camera’s. Het is net na acht uur ’s ochtends als de jonge politicus van het Front National live vanuit de Rue Nationale in Forbach, het grensstadje waar hij volgende week burgemeester hoopt te worden, de nieuwszender BFMTV te woord staat. Het gaat over de kandidatenlijsten die de rechts-nationalistische partij elders in Frankrijk heeft ingediend. Daar zouden mensen op staan die van niets wisten.

„Kan niet”, antwoordt hij rustig. „Het is paniek. Die mensen zullen wel onder druk zijn gezet door de grote partijen.” Dampwolkjes kringelen uit zijn mond; het is nog koud in de Moselle. „Niet zij, maar wij zijn het slachtoffer”, vervolgt hij in heldere zinnetjes waar de presentatoren in Parijs zichtbaar content mee zijn. „Heel veel dank, Florian Philippot.” Terug naar de studio.

32 jaar oud is hij pas, maar Florian Philippot heeft zich in korte tijd opgewerkt tot een van de belangrijkste gezichten van het FN. Hij is als vicevoorzitter van de partij de rechterhand van voorvrouw Marine Le Pen. „Zij doet niets zonder hem te consulteren”, zeggen mensen uit haar entourage vol ontzag. Tijdens de campagnes voor de presidentsverkiezingen in 2012 was hij haar directeur strategie.

Philippot is de lieveling van de Franse media: hij geeft het eerste commentaar na een persconferentie van president Hollande en mag live de vele schandalen bij conventioneel rechts duiden. Anders dan veel partijkopstukken in het verleden, vliegt hij nooit uit de bocht. Hij is in de campagne voor ‘normalisatie’ de grootste troef die de partij in huis heeft.

Als een dik uur na het tv-interview de hoofdstraat van Forbach volstroomt, weet Philippot zich snel omringd door het winkelend publiek – en weer drie cameraploegen. „Waar zijn de andere kandidaten?” zegt hij tegen zijn medewerker Kévin, die een paar jaar terug nog voor de socialiste Ségolène Royal folderde maar het Front nu „socialer” noemt. „Het lijkt alsof ik weer als enige campagnevoer.”

Keus van het hart

Het zorgeloos ogende stadje van zo’n 20.000 inwoners onder de rook van het Duitse Saarbrücken lijkt zich met de vanuit Parijs ‘geparachuteerde’ kandidaat verzoend te hebben. Zelf zegt Philippot steevast dat Forbach een ‘choix de cœur’ is: een keus van het hart. Bij de parlementsverkiezingen in 2012 haalde hij hier 46 procent van de stemmen.

Volgens een peiling van twee weken terug zou Philippot zondag de eerste kiesronde met 35 procent van de stemmen kunnen winnen. Daarna wordt het een nek-aan-nekrace met de huidige socialistische burgemeester, door hem steevast „de kandidaat van Hollande” genoemd. Het FN gebruikt de naam van de onpopulaire president deze dagen vaak en graag. De Parti Socialiste vreest op veel plaatsen lokaal afgerekend te worden voor landelijk beleid in de eerste verkiezingen sinds het aantreden van Hollande in 2012. Meerdere steden kunnen naar het FN gaan (zie inzet).

„Natuurlijk ga ik op u stemmen”, glimlacht een deftige dame met aangelijnd designhondje voor de deur van een krantenwinkel waar Philippot halt houdt. Ze zegt zich zorgen te maken over de veiligheid in de grensregio, zoals meer mensen hier. „Alles klar”, reageert een oude Noord-Afrikaanse man vrolijk als hij een pamflet krijgt. Hij en andere grensbewoners hoeven zich geen zorgen te maken, zegt Philippot. „Burgemeesters gaan niet over landsgrenzen.”

Foldertje

Dat foldertje leidde onlangs tot een storm van kritiek. Niet wegens de slogan ‘Opdat Forbach moge leven!’ of de ietwat sarcastische glimlach van de kandidaat, maar wegens het logo. Philippot draaide daarvoor de rode en blauwe vlammetjes uit het traditionele FN-beeldmerk door het Kruis van Lotharingen, traditioneel het symbool van de Vrije Fransen in de Tweede Wereldoorlog en, vooral, van de vader van de Vijfde Republiek, generaal De Gaulle.

„Wie gaullist is, stemt Front National”, zegt Philippot, handen schuddend in de hoofdstraat. De UMP, de partij van Chirac en Sarkozy, „heeft het gaullisme verraden” door Frankrijk te onderwerpen aan de Europese Unie en de NAVO en de Franc in te ruilen voor de euro, vindt hij. Eind 2012 legde hij demonstratief een krans bij de graftombe van De Gaulle in Colombey-les-Deux-Eglises, het dorpje waar een betonnen Kruis van Lotharingen boven de huizen uittorent.

Het Front National als gaullistische partij is nogal een koerswijziging. Onder oud-partijleider Jean-Marie Le Pen werd De Gaulle nog vaak als ‘verrader’ beschouwd omdat hij Frans Algerije in de jaren zestig had opgegeven. Het FN kent onder de traditionele aanhang in het zuiden van het land nog altijd veel voormalige Algerije-gangers.

De soevereiniteitskoers werkt: een record van 34 procent van de Fransen zegt zich volgens een wetenschappelijk begeleid onderzoek van Le Monde in de ideeën van het FN te kunnen vinden. Forbach is een van de eerste plaatsen buiten de traditionele bolwerken in het noorden en diepe zuiden die grote kans maken in handen van het FN te vallen.

Philippot personifieert de transformatie van het Front niet alleen door wat hij zegt, maar ook door zijn atypische biografie. Hij groeide op in een chique voorstad van Lille en volgde na de HEC in Parijs, een gezaghebbende grande école die opleidt voor een topbaan in het bedrijfsleven, de École Nationale d’Administration (ENA), de vermaarde school voor topambtenaren en bestuurders van de ‘gevestigde partijen’ die het FN zo verfoeit.

Gemeentebelastingen

„Ik leerde aan de ENA hoe de staat werkt en hoe we in het algemeen belang kunnen werken”, zegt hij aan het eind van de lange dag campagnevoeren in een hotel waar hij aan de zijde van een glunderende Marine Le Pen zijn kandidatenlijst presenteert. „Dat is al vaak van pas gekomen.”

Maar omringd door de lokale kandidaten – veel middenstanders, een lerares en een voormalige vakbondsman – praat hij in Forbach liever over lokale kwesties. Over gemeentebelastingen die omlaag kunnen en over een „nieuwe dynamiek” voor het stadshart.

„Wij hebben Forbach weer op de kaart gezet, daar moeten we voor beloond worden”, zegt hij. „Wij gaan niet over grenzen Tevreden kijkt Marine Le Pen van een afstandje toe als haar oogappel zich weer tot wat camera’s richt. „Ik heb nooit een seconde aan hem getwijfeld”, zegt ze voordat ze de auto terugneemt naar Parijs.

    • Peter Vermaas