Erdogan wil Twitter ‘wegvagen’

Premier heeft Twitter laten blokkeren. Hij voelt zich bedreigd door onthullingen via sociale media.

Een demonstrant in Istanbul, vorige week, met smartphone. Gebruikers van Twitter gebruiken nu omwegen na het besluit om het hele medium te blokkeren. Foto AFP

Sinds gisteravond is Twitter in Turkije op bevel van premier Tayyip Recep Erdogan afgesloten. Hij kreeg daarvoor toestemming van een rechtbank op basis van een nieuwe wet, die autoriteiten verregaande mogelijkheden geeft voor blokkades van websites. President Abdullah Gül heeft vandaag via Twitter de blokkade van een volledig medium onacceptabel genoemd.

„We hebben een gerechtelijk bevel. We zullen Twitter wegvagen”, zei Erdogan. „Het kan me niet schelen wat de internationale gemeenschap daarvan zegt. Iedereen zal de macht van de Turkse republiek zien.”

Het officiële voorwendsel is dat Twitter niet gereageerd zou hebben op verzoeken van enkele niet met naam genoemde Turkse burgers om links te verwijderen. Het is echter duidelijk dat Erdogan zich in het nauw gedreven voelt door onthullingen over hem, zijn familie en ministers, die via sociale media worden verspreid.

Sinds de blokkade zijn Turken massaal actief op Twitter. In ochtendkranten die de oppositie steunen, staan instructies voor het veranderen van de DNS-settings op computers, waarmee de blokkade kan worden omzeild. Er zijn alweer miljoenen tweets verzonden. „Als de Turkse regering de Twitterban niet ongedaan maakt, is het enige resultaat een Twitter zonder hen. Iedereen is alweer terug”, tweet bijvoorbeeld Zeynep Tufekci.

Een grote schakelaar

Populaire hashtags zijn onder meer #TwitterisblockedinTurkey, #DictatorErdogan, #OccupyTwitter en #SokagaÇikmakYOKgülümse (#Ga niet de straat op maar lach). Dat laatste is een strategische oproep om niet te gaan demonstreren. Tegenstanders van Erdogan zijn bang hem in de kaart te spelen als er nu op straat geweld uitbreekt. Juist in tijden van onrust en polarisatie kan de premier zich een sterke leider tonen en dat gunnen ze hem niet, aan de vooravond van lokale verkiezingen op 30 maart.

„Het voelt alsof daarboven ergens een grote schakelaar zit en hij die zomaar omzet”, zegt Onur Ucak, een 31-jarige ICT’er in Istanbul. „Maar we zijn niet dom, we werken er wel omheen. Als je dat wilt stoppen moet je het hele internet uitschakelen.” Hij heeft zijn DNS-settings veranderd, waardoor hij gewoon op Twitter kan.

Zoals veel Turken vermoedt Ucak strategische overwegingen van de premier. „Mensen in zijn partij zijn er meesters in het onderwerp van gesprek te veranderen. Hier in het centrum van Istanbul werkt dat niet, maar wel in provinciesteden, waar mensen alleen informatie krijgen via tv-kanalen die hij dicteert.”

Intussen wordt wild gespeculeerd over de timing van de premier. Sinds december worden via Twitter voortdurend opnamen verspreid van afgeluisterde gesprekken tussen de premier en zijn kinderen, en leden van de ministersploeg. Daarin worden onderhandse deals met zakenmensen en het muilkorven van de pers besproken. Volgens Erdogan gaat het om montages. Een paar dagen geleden is, ook via Twitter, aangekondigd dat 25 maart ‘de grote bom’ zal vallen: dan zal de grootste onthulling worden gedaan. Dat is vijf dagen voor de lokale verkiezingen, een belangrijke peiling van de macht van Erdogans AK-partij.

Sekstapes

Er wordt flink gespeculeerd over die onthulling. Een populaire theorie is dat het om sekstapes zou gaan. Erdogan zou zijn gefilmd terwijl hij zijn vrouw bedriegt met een tv-presentatrice, die dat alvast in alle toonaarden ontkent. Een andere theorie is dat Erdogan meer weet van een helikopterongeluk onder verdachte omstandigheden van de leider van een andere partij. Dat is op 25 maart vijf jaar geleden.

Kubilaj Atakli (24), een student biomedische techniek, is er vanochtend met zijn smartphone nog niet in geslaagd om de blokkade heen te komen. Hij gebruikt Facebook en Whatsapp om met zijn vrienden te communiceren. „Zolang dat nog kan”, zegt hij gelaten. „Onze premier is een dicator.” Anderen laten zich niet ontmoedigen. Emine Ülker Tarhan, een parlementariër van oppositiepartij CHP, schrijft: „Het is ze gelukt Twitter op zwart te zetten, maar we staan niet toe dat ze ons hele land verduisteren.”

    • Marloes de Koning