...en de onaanraakbare Obama in zijn ‘bubble’

Hunkerend naar ventilatie op reis met de Amerikaanse president.

Het reizen van de Amerikaanse president is een gekwadrateerde vorm van je normaal verplaatsen. In 2005 mocht ik mee in het mobiele Witte Huis van de toenmalige president George W. Bush. Nu komt Barack Obama naar Den Haag. Maar ook een beetje niet, want Amerikaanse presidenten verplaatsen zich in een legendarisch bubble, een letterlijk en figuurlijk gepantserde omgeving die hen omsluit. Alles is bijna net als thuis, hermetisch afgesloten voor kwade geesten én het gewone volk.

Zodra de president zich verplaatst – om even te golfen of staatszaken overzee te behartigen – doet zijn legioen beveiligers er alles aan om de presidentiële onaanraakbaarheid te handhaven. De tocht met Bush die ik bijwoonde ging naar Riga, Moskou en Tbilisi – een symbolische route waarbij twee ex-sovjetstaten als boekensteunen het bezoek aan Poetins Rusland omklemden. Wat het Kremlin dacht van dit soort morele steun aan Letland en Georgië weten we intussen.

De veiligheidssluizen om de Bushballon waren grimmig, de informatievoorziening minimaal. Het ‘meevliegen met Air Force One’ bleek relatief te zijn. We reisden met twee 747’s – als de echte AF1 een lekke band kreeg, kon men direct het toestel van ons gewone persmuskieten inzetten.

Een ijzeren routine schrijft voor dat in het echte presidentiële vliegtuig en bij zijn aardse verplaatsingen een handjevol elektronische en geschreven pers mee mag, the pool, die daarvan getrouw, vaak licht-ironisch verslag doet aan ‘hoi polloi’ in het volgvliegtuig en de volgbus. De leden van de pool wisselen per dag, maar buitenlanders dringen er niet toe door, hoogstens een enkele BBC’er.

Al in Riga werd duidelijk dat het leven in de bubble trekken van een reizende gevangenis heeft. Men heeft het liefst dat je in het bubblehotel blijft, op een dieet van officiële briefings, en geen contact zoekt met de overkant. Je bent embedded in het reizende Witte Huis.

De Russische pogingen tot grenscontrole werden door de bubble vrijwel genegeerd. In Moskou stond het Witte Huis aan het Rode Plein, maar geen Rus in zicht. Eén keer kon ik de bubble even ontsnappen om in de stad te ventileren. Het leek opeens op reizen. Bush bleef onzichtbaar in een binnenbubble.

Iedere stap die een Amerikaanse president zet is geplande pantomime. Dus houden presidenten saaie beleidstoespraken in volop draaiende fabrieken en nodigen zij gewone mensen uit bij hun jaarlijkse State of the Union. Juist daarom hunkert de presidentiële beroepsgroep naar een hamburger op de hoek. En heeft Obama ingesteld dat hij bij zijn dagelijkse post tien brieven van gewone burgers krijgt. De helft maakt hem voor gek uit, zei hij. Maar liever dat dan alleen maar die zuurstofarme bubble.

    • Marc Chavannes