De meest gehate man van Amerika

Fred Phelps (1929-2014)

De omstreden predikant van een baptistenkerk haatte alles en iedereen: homo’s, joden, moslims, atheïsten en christenen buiten zijn kerk.

Hij gold als de meest gehate man in Amerika – en daar was hij trots op. Dominee Fred Phelps uit Topeka, Kansas, haatte zelf alles en iedereen. Homoseksuelen, atheïsten, moslims, joden, maar ook christenen buiten zijn eigen kerk, de kleine Westboro Baptist Church. Gisteren overleed hij op 84-jarige leeftijd.

Westboro Baptist Church is een kerkje met veertig leden, dat uiterlijk weinig verschilt van de vele kleine evangelische gemeenschappen waar het zuiden van de Verenigde Staten vol mee staat. Deze kerk, gesticht in 1955, is vooral bekend van provocerende demonstraties bij begrafenissen van gesneuvelde militairen en homoseksuelen. Phelps maakte gekleurde borden met teksten als ‘God hates fags’ (God haat flikkers), of ‘America is doomed’ (Amerika is gedoemd). „Gods gramschap is op dit land neergedaald”, zei Phelps. „God haat Amerika. Hij doodt daarom zoveel mogelijk van onze soldaten.”

Fred Phelps was aanvankelijk een progressieve parttime dominee. Zijn echte baan was advocaat. Hij verdedigde zwarte cliënten, en dat kwam hem in het conservatieve Kansas op kritiek en bedreigingen te staan. Om onbekende reden begon Phelps te radicaliseren. Hij brak met andere kerken, en voerde in zijn eigen kerkje een persoonlijkheidscultus in. Hij componeerde de liederen, hield de preken en besliste over alle lopende zaken.

Phelps begon in 1991 demonstraties te houden bij een ontmoetingsplek voor homo’s. De betogingen werden zijn handelsmerk. De leden moesten soms wel tien keer per dag demonstreren. Soms werd hij gearresteerd. De familie van een overleden militair maakte er een rechtszaak van, maar het Hooggerechtshof gaf Phelps in 2010 gelijk: hij mocht demonstreren.

De kerk boezemde zo veel angst in, dat bezoekers van de begrafenis van omgekomen kinderen bij de schietpartij in Sandy Hook, in 2012, een menselijk schild vormden om de komst van Phelps te verhinderen.

De laatste jaren ging het bergafwaarts met de kerk. Tientallen leden liepen weg, twee zoons van Phelps beschuldigden hem van mishandeling en hersenspoeling. Phelps werd eind vorig jaar om mysterieuze redenen geschorst als voorganger, en stierf verlaten door zijn kerk. „Vreselijk ironisch dat hij zo moet eindigen”, schreef zijn zoon Nathan op Facebook. „vernietigd door het monster dat hij zelf creëerde.”

    • Guus Valk