De lach van Ronaldinho is weg

De voormalige ster van FC Barcelona aast op een plaatsje in de Braziliaanse selectie. Maar Ronaldinho heeft weinig kans. De 34-jarige speler van Atlético Mineiro is een schim van zichzelf.

Ronaldinho speelde deze week met zijn Atlético Mineiro om de Copa Libertadores. Tegenstander was Nacional uit Paraguy met onder anderenSilvio Torales (links). Foto Reuters

Strafschop gescoord, strafschop gemist. Verafgood als een grote ster, verguisd als een gewone sterveling. Het is Ronaldinho in 2014. De Braziliaan wisselt in het shirt van Atlético Mineiro tegen Nacional uit Paraguay briljante ingevingen af met knullige missers. Het duel in de groepsfase van de Copa Libertadores eindigt in 1-1 gelijkspel. In de sfeervolle Arena Independência zet Ronaldinho vermoedelijk zijn laatste stappen als voetballer. Een afscheid op het WK-voetbal in eigen land is voor hem op zijn 34ste te hoog gegrepen.

De aanhang van Atlético Mineiro heeft Ronaldinho vorig jaar in het hart gesloten. Hij maakte de club ondanks zijn uitspattingen in het nachtleven kampioen van Latijns-Amerika. Met het veroveren van de Copa Libertadores – de Zuid-Amerikaanse Champions League – werd stadgenoot Cruzeiro in de schaduw gezet. Maar het zijn alweer vervlogen tijden. De aartsrivaal veroverde in november de landstitel en Atlético Mineiro verspeelde kort daarop de kans op de wereldbeker voor clubteams door in de halve finales pijnlijk te verliezen van Raja Casablanca. Het is de enige prijs die Ronaldinho in zijn succesvolle carrière niet won. De Braziliaan Cafu blijft daardoor uniek met vijf verschillende internationale hoofdprijzen.

De onschuldige lach op het gezicht van Ronaldo de Assís Moreira is verdwenen. Hij is de vedette bij de volksclub uit Belo Horizonte waar ook de Braziliaanse international Jô en oud-PSV’er Diego Tardelli onder contract staan. Ronnie stapt als laatste voetballer de bus uit, laat zijn ploeggenoten wachten bij de elftalfoto voor de wedstrijd, eist alle vrije ballen op en heeft als enige een parkeerplaats naast de kleedkamer. Voordat hij op woensdag de nacht in verdwijnt gaat hij nog even op de foto met een jongetje. Het ventje is verbluft. Ronaldinho aait hem over zijn bol. De tijd dat Ronaldinho zelf alleen aan voetbal denkt ligt ver achter hem.

‘De kleine Ronaldo’ is de onschuld voorbij. Hij schitterde eerder deze maand nog in een gouden outfit tijdens het carnaval van São Paulo. En het publiek van Salvador de Bahia zag de voetballer van het jaar van Zuid-Amerika ook in levende lijve op een praalwagen langskomen. Het versterkte het beeld van feestbeest, die het met de discipline niet zo nauw neemt. Een imago waar meer voormalige sterren in het Zuid-Amerikaanse land mee kampen. De Braziliaanse bondscoach Felipe Scolari is wars van dergelijk gedrag. Hij heeft al laten doorschemeren geen plek te zullen inruimen voor Ronaldinho. En Kaká is er waarschijnlijk ook niet bij. Over twee maanden moet een voorlopige lijst met dertig geselecteerde spelers worden ingeleverd.

WK-stad Belo Horizonte maakt zich de komende tijd op voor het eindtoernooi zonder de nummer 10 van Atlético. Al lijken drie maanden voor de Brazilianen nog een eeuwigheid. De stad is nog één grote bouwput. Het internationale vliegveld Trancedo Neves staat nog in de steigers, de busbaan die de luchthaven met de stad moet verbinden is verre van af en talloze viaducten zijn in aanbouw. Atlético-fan Edmar Sousa de Oliveira kan slechts lachen om de chaos in het centrum van zijn stad. „Ik denk niet dat alles op tijd klaar zal zijn”, zegt hij. „Net zomin als Ronaldinho.”

Wie je in Belo Horizonte op straat, in de kroeg, in een restaurant of in het nieuwe nationale voetbalmuseum ook aanspreekt; niemand gelooft nog in een WK-selectie van Ronaldinho Gaúcho. In de overdekte Mercado Central staan tussen de fruitwinkels, vliegende vogeltjes in kooitjes, kaashandelaren ook verkopers van voetbalshirts. De nagemaakte tricots van de drie plaatselijke clubs América, Cruzeiro en Atlético Mineiro hangen zij aan zij. Op de laatste staat de naam van Ronaldinho onder rugnummer 10 geschreven. „Hij is in de reclame”, zegt de verkoper. „Voor vijftien reais (zo’n vijf euro, red.) mag je hem hebben.”

Ronaldinho in de uitverkoop. Het is veelzeggend over zijn afgebrokkelde status in de hoofdstad van de deelstaat Minas Gerais. „Ronaldinho is te oud”, stelt voetbalfan Sérgio Santana. „Neymar is gewoon beter.” Het oordeel van stadiongids Thiago Rodrigues is al even afgemeten en duidelijk: „Dat Ronaldinho niet naar het WK gaat staat vast. Hij was vorig jaar nog top, maar dit seizoen is hij een schim van zichzelf.”

Wie Ronaldinho nog als vanouds wil zien schitteren is aangewezen op het Museu Brasileiro do Futebol dat sinds kort haar deuren heeft geopend in de Minas Arena. In dit moderne onderkomen van Cruzeiro treffen Brazilië en Nederland elkaar mogelijk in de achtste finales. De voormalige ster van FC Barcelona komt in het museum in verschillende hoedanigheden langs. Een getekend shirt prijkt in een vitrine, zijn naam staat in een rijtje met de beste nummers 10 van het land en Ronaldinho hangt als een spotprent aan de wand.

Als voetballer is Ronaldinho niet meer dan een karikatuur van de sterspeler die in 2002 met Brazilië de vijfde wereldtitel won en in 2006 met Barcelona de Champions League veroverde. Destijds lag de hele wereld aan de voeten van de blije speler uit Porto Alegre. Nu is de Arena Independência zijn biotoop. Daar brengt hij met zijn laatste kunstjes de fans van Atlético Mineiro nog bij vlagen in vervoering.

    • Koen Greven