AZ gaat met vijf verdedigers op een akker naar de kwartfinales

Defensieve tactiek van Advocaat brengt AZ tussen clubs uit Europese elite

De geschorste AZ-trainer Dick Advocaat juicht achter een hekje. Foto ANP

Een Armeniër genaamd Karlen Mkrtsjyan die in blessuretijd op een omgeploegde akker met sneeuw langs de randen zijn tegenstander neermaait en rood krijgt – de wedstrijd tussen Anzji Machatsjkala en AZ, afgewerkt in een stadje op zo’n vijftig kilometer van Moskou, bood gisteravond alles wat je verwacht van een uitwedstrijd in Oost-Europa. Het bleef 0-0. AZ, dat on-Nederlands was aangetreden met vijf verdedigers, plaatste zich voor de kwartfinale in de Europa League.

Afgaande op de heenwedstrijd, vorige week in Alkmaar, werd verwacht dat de laatste Nederlandse deelnemer aan het lopende Europese seizoen het moeilijk zou krijgen in Ramenskoje. Weliswaar had AZ dat duel met 1-0 gewonnen, door een moeizaam benutte penalty van de Amerikaans-IJslandse spits Aron Jóhannsson, maar Anzji was grote delen van de wedstrijd de beste ploeg geweest. Een kopdoelpunt van spits Aleksandr Bukharov werd zelfs ten onrechte geannuleerd.

Maar ‘thuis’ – de ploeg uit Dagestan speelt Europees wegens terrorismegevaar op 1.700 kilometer van thuisstad Machatsjkala – leek het spel van Anzji nergens naar. Toegegeven, het veld was hemeltergend, maar dan nog: niet één keer waagde de thuisclub een schot tussen de palen achter de Costa-Ricaanse AZ-keeper Esteban. AZ was heel wat gevaarlijker, maar met name flankspeler Steven Berghuis miste een aantal keer het doel.

Ach, het hoefde ook niet. Drie centrumverdedigers kopten en schopten alles weg wat de Russen produceerden. Dat ploetervoetbal van AZ was voldoende om door te gaan naar de laatste acht van de Europa League, het tweede Europese niveau. En kijk eens naar de namen van de clubs die dat AZ kunnen nazeggen! De volgende tegenstander van de ploeg van trainer Dick Advocaat, die gisteravond overigens geschorst was, komt uit het rijtje Valencia, Sevilla, Benfica, Porto, Juventus, Olympique Lyon en Basel.

Eindelijk krijgt AZ eens een tegenstander uit West-Europa. Natuurlijk, de Europese voetbalbond UEFA heeft 54 lidstaten, en het is logisch dat ook de oostelijke landen clubs afvaardigen naar de diverse continentale toernooien. Maar de groepsfase van de Europa League heeft soms wel wat weg van een rariteitenkabinet. Zo heeft AZ tot nu toe afgerekend met ploegen uit Griekenland (twee keer), Israël, Kazachstan, Tsjechië en Rusland. Een andere Nederlandse deelnemer, PSV, kwam uit tegen een Kroatische, een Oekraïense en een Bulgaarse ploeg. Geen aansprekende namen, weinig publieke belangstelling.

Voor zijn prestatie hoeft AZ zich evenwel allerminst te schamen. Sowieso heeft Nederland een aardig deel van zijn coëfficiënt – het getal dat bepaalt hoeveel clubs er naar de Europese toernooien mogen worden afgevaardigd – te danken aan de bescheiden ploeg uit Alkmaar. Twee seizoenen geleden haalde AZ ook al de kwartfinale van de Europa League, waarin het sneuvelde tegen Valencia.

Dit seizoen redt AZ zelfs het land. Door de matige prestaties van de andere Nederlandse ploegen haalde Nederland dit seizoen minder punten dan een aantal landen dat lager staat op de coëfficiëntenranglijst: Oekraïne, België, Turkije, Griekenland, Zwitserland, Oostenrijk, Tsjechië en Roemenië. Als Nederland door twee belagers zou worden voorbijgestreefd, zou de eredivisie over een jaar nog maar drie in plaats van vier clubs mogen afvaardigen naar de Europa League. De middenmoot dreigde, maar dankzij AZ mag de eredivisie zich nog altijd de achtste competitie van Europa noemen.

Heeft AZ iets te zoeken bij de laatste acht? De Servisch-Nederlandse middenvelder Nemanja Gudelj is een van de weinige spelers aan AZ-zijde die zich kan meten met het niveau van de mogelijke tegenstanders in de kwartfinale. Een bijzondere ploeg, zoals de superaanvallende formatie die in het seizoen 2004-2005 onder leiding van Co Adriaanse onder meer Auxerre, Glasgow Rangers, Sjachtar Donetsk en Villarreal versloeg, heeft AZ niet meer. Het is hopen op een wonder, een bevlieging – of toch weer het tactische vernuft van Dick Advocaat.