VS vergelijken annexatie Krim met diefstal

Spanning binnen VN loopt op, Obama wil ‘geen werkelijke oorlog’.

Een pro-Russische activist probeert een Oekraïense marinevlag te verwijderen in Sevastopol. Foto AP

Terwijl Rusland op de Krim hard bezig is nu openlijk alle Oekraïense militaire bases over te nemen, is de diplomatieke spanning over de annexatie van het schiereiland in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties gisteren verder opgelopen. De Amerikaanse VN-ambassadeur Samantha Power vergeleek het inlijven van de Krim door Rusland met diefstal. „Een dief kan eigendommen stelen, maar daarmee krijgt hij nog niet het eigendomsrecht.”

Haar Russische collega Vitali Tsjoerkin reageerde fel en noemde het „onacceptabel naar deze beledigingen van ons land te moeten luisteren”. Hij voegde daaraan toe dat „mevrouw Power dat goed moet begrijpen, als de Amerikaanse delegatie nog onze medewerking in de Veiligheidsraad verwacht bij andere kwesties”. Rusland en de Verenigde Staten proberen samen vredesoverleg over Syrië op gang te krijgen, en ze zijn ook beide betrokken bij overleg met Iran over het nucleaire programma van dat land.

De Duitse bondskanselier Merkel dreigde Rusland vanochtend, enkele uren voor een EU-top, met aanscherping van de sancties. Als de situatie nog verder escaleert, aldus Merkel „zullen daar ongetwijfeld ook economische sancties bij komen”. Zolang Rusland zijn positie niet verandert, zei ze in de Bondsdag, „bestaat de G8 niet”, de groep van grote industrielanden die in juni bijeen zou komen in het Russische Sotsji.

Rusland heeft vannacht op de Krim een zevental Oekraïense ‘krijgsgevangenen’ vrijgelaten. Onder hen bevindt zich de schout-bij-nacht Sergej Gaidoek, die gisteren na de Russische bezetting van de Oekraïense marinebasis in Sevastopol werd afgevoerd.

Ook journalisten en activisten uit Kiev die eerder bij de grens tussen het vasteland en het schiereiland spoorloos waren verdwenen, zijn vandaag vrijgelaten. Eén van deze zeven ‘gijzelaars’, zoals de regering in Kiev ze noemt, is gewond geraakt.

Onder druk van nieuwe bestormingen door (Russische) elitetroepen heeft de Oekraïense regering besloten circa 25.000 manschappen, die op de Krim zijn gelegerd, terug te trekken.

Op het diplomatieke niveau bindt Oekraïne echter niet in. Het land heeft zich teruggetrokken uit het door Rusland gedomineerde Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), het samenwerkingsverband dat in 1991 na de onttakeling van de Sovjet-Unie werd opgericht. Onder de GOS-landen roept de annexatie tot nu toe weinig enthousiasme op. Alleen Armenië steunt het beleid van Poetin onomwonden.

Nadat ze zich uit het GOS had teruggetrokken, heeft de regering in Kiev ook een visumregime voor Russen aangekondigd – maar daar vandaag aan toegevoegd dat ze met de invoering ervan geen haast zal maken. Omgekeerd heeft Moskou ook maatregelen voor Oekraïners aangekondigd. Oekraïners mogen Rusland alleen nog op ‘uitnodiging’ binnen. Oekraïense vrachtwagens met groente en fruit voor de Russische markt werden vandaag bij de grens teruggestuurd.

In Moskou wordt tevens vaart gemaakt met de formele en feitelijke annexatie van de Krim. Vandaag keurt het parlement in eerste lezing het integratieverdrag goed dat president Poetin dinsdag ondertekende met de premier en parlementsvoorzitter van de Krim alsmede de burgemeester van Sevastopol.

Deze week zal het ratificatieproces en de juridische inlijving van de Krim door Rusland worden afgerond, zei minister van Buitenlandse Zaken Lavrov vandaag. Maar nog voor het zover is worden er op de Krim al Russische paspoorten aan de burgers uitgereikt. President Poetin heeft de regering gisteren eveneens opdracht gegeven de pensioenen op de Krim te verhogen naar het Russische niveau.

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties spreekt vandaag in Moskou met president Poetin. Morgen is een bezoek aan Oekraïne gepland.

    • Juurd Eijsvoogel
    • Hubert Smeets