Siberiërs kwamen ooit uit Amerika

Zowel het Ket, een bijna uitgestorven Siberische taal, als het Navajo en andere talen van de Noord-Amerikaanse Na-Dene-taalfamilie stammen af van een gemeenschappelijke oertaal, ooit gesproken in Beringia. Dat betogen taalkundigen Mark Sicolo en Gary Holton in PLoS ONE van vorige week. Beringia is een landvlakte bij de huidige Beringstraat die circa 10.000 jaar geleden onderliep en die daarvoor Amerika en Azië verbond.

Een computeranalyse van taalovereenkomsten laat zien dat het Ket (met een paar uitgestorven verwanten samen de Jenisei-talen genoemd) geen eenzame Siberische achterblijver is van een trek naar het oosten, maar een remigrant.

Dat strookt met een recente hypothese gebaseerd op archeologisch bewijs en DNA-verwantschappen, dat de verre voorouders van de Na-Dene-sprekers niet in één keer doorstootten van Azië naar Amerika, maar dat ze vijftienduizend jaar lang de ijstijd uitzaten in het relatief leefbare Beringia.

Omdat overeenkomsten tussen woorden in de loop der millennia vervagen, richtten Sicolo en Holton zich op structurele overeenkomsten in de grammatica. Zoals de vraag of een taal een meervoudsvorm heeft, een dualis (tweevoud), en of bezit met een voor- of achterzetsel wordt aangeduid. De Siberische Jenisei-talen bleken zich niet als eerste te hebben afgesplitst, zoals je zou verwachten als zij achterblijvers waren. Ze zijn eerst meegereisd, en later weer teruggekeerd.