Op eerste persconferentie zegt Fed-baas net iets te veel

Markten schrikken van Yellens hint over renteverhoging

Als de hele financiële wereld aan je lippen hangt, en je geen foutje mag maken, zul je zien dat het net wel gebeurt. Het overkwam Janet Yellen gisteren, tijdens haar eerste persconferentie als voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve.

Het foutje bestond uit het geven van iets te specifieke informatie. Op de vraag hoeveel tijd er zou zitten tussen het beëindigen van de steunaankoop van obligaties door de Fed en een renteverhoging, zei Yellen: „Het is moeilijk om vast te stellen, maar, weet je, waarschijnlijk wordt het iets van zes maanden of zoiets.”

Ze zei er nog bij dat het moment zal afhangen van allerlei omstandigheden, maar dat werd niet meer gehoord. De markten reageerden onmiddellijk: de S&P 500-index verloor prompt 1 procent en de rente op tienjaarsobligaties en de koers van de dollar schoten even omhoog. De Amerikaanse beurzen sloten de dag af met verliezen van ruim 0,5 procent.

De Amerikaanse economie ontwikkelt zich volgens de Fed goed genoeg om de maandelijkse aankoop van staats- en hypotheekobligaties stapsgewijs af te bouwen. Gisteren besloot de Fed om volgens schema weer voor 10 miljard dollar per maand minder te besteden. Als dat zo doorgaat, is het in oktober gedaan. Tel daar zes maanden bij op en je komt uit op april volgend jaar voor de eerste renteverhoging. Dat is vroeger dan tot nu toe werd aangenomen.

Yellen wilde juist de boodschap overbrengen dat het nog enkele jaren zal duren voordat de Amerikaanse economie volledig hersteld is, en dat de Fed de rente nog lang laag houdt om de economische groei te stimuleren. Maar hoe lang, en hoe laag, daar ging het de markten om. De meeste leden van de Fed-commissie die het belangrijkste rentetarief bepaalt verwachten nu dat dit tarief eind volgend jaar op 1 procent staat, in plaats van de eerder verwachte 0,75 procent.

Om wat meer armslag te hebben veranderde de Fed de boodschap waarmee zij de markt signalen geeft over de koers van het rentebeleid, de zogeheten forward guidance. De afgelopen tijd zei de Fed dat de rente op het huidige lage tarief van bijna nul blijft tot de werkloosheid gedaald is tot onder 6,5 procent. Omdat het bijna zover is, was het tijd voor een nieuwe formulering.

Vanaf nu zal de Fed het rentebesluit laten afhangen van „een breed scala” aan factoren. Deze woorden waren dus vooral vager, waarmee de Fed zichzelf meer flexibiliteit gaf.

Yellen zei dat de werkloosheid op zich onvoldoende inzicht biedt om een besluit op te baseren. Een aanzienlijk deel van de daling komt immers niet doordat er meer banen zijn, maar omdat meer mensen de moed hebben opgegeven en niet meer naar werk zoeken. Ook werken veel Amerikanen in deeltijd terwijl ze liever een voltijdsbaan zouden hebben.