Liefde? Goed idee, maar ik geloof het niet

In Utrecht is het Holland Animation Film Festival begonnen // Animator Bill Plympton maakte de openingsfilm, over overspel // Liefde wordt sleur; de verbeelding ervan surrealistisch en bizar

Jake en Ella, uit Cheatin’. Animatiebeeld Bill Plympton

Een film Cheatin’ noemen en dan zeggen dat hij over de ‘romance van de eeuw’ gaat, zoals animatiefilmer en tekenaar Bill Plympton beweert: dát is nog eens bedrieglijk. En dat is precies wat hem voor ogen stond toen hij met Cheatin’ begon, de film die deze week het Holland Animation Film Festival opent.

Cheatin’ is een film over overspel en bedrog, over seksuele fantasieën en erotische verlangens. Maar hij gaat ook over droom en daad, hoe die twee elkaar in de weg kunnen staan en hoe je gedachten je misschien nog wel het meeste bedriegen.

Plympton schiep het liefdeskoppel Jake en Ella. Die als ze elkaar in de botsautootjes op de kermis ontmoeten niet alleen letterlijk op elkaar kunnen knallen, maar daarbij ook zo veel elektrische vonken laten overslaan dat je er een hartstilstand van zou krijgen. Vierhonderdduizend potloodtekeningen vertellen hun verhaal. „Cheatin’ is de anti-Disney”, vertelt Plympton aan de telefoon uit New York. „Handgetekend, 2D, niet voor kinderen en niet met de computer gladgestreken. Ik hou niet van perfectie. Ik ben geen machine. Ik maak fouten, maar fouten zijn een bron voor creativiteit, voor innovatie. Dat komt vast en zeker doordat ik mijn tekencarrière als karikaturist begonnen ben. Wist je dat ik de torso van Jake op mijn eigen lichaam heb gemodelleerd?”

Eh, nee. Maar Jake is gespierd en breedgeschouderd toch?

„Hahahahaha. Jake lijkt geen spat op mij. Hij is een karikatuur en een archetype. Cheatin’ gaat over een typische liefdesrelatie: eerst is alles rozengeur en maneschijn, dan komt de sleur erin of de angst om de ander te verliezen.

„Maar de film breekt met dat schema doordat al die stadia op surrealistische en bizarre manieren in elkaar overgaan zodat je nooit weet wat nou droom is of fantasie, of echt waar. De ideale manier om seksuele fantasieën te onderzoeken, om lust, liefde, passie, seks en sensualiteit te laten zien, en hoe nauw al die emoties met elkaar verbonden zijn.

„Eigenlijk gaan al mijn films over transformaties. Van de ene werkelijkheid in de andere. Ik hou ervan om in mijn werk te experimenteren. Met perspectief, met de wetten van tijd en ruimte, en met manieren om verhalen te vertellen. Daarom teken ik ook alles met de hand. De mooiste dingen ontstaan als je maar zo’n beetje zit te krabbelen. Er zijn eigenlijk geen grenzen aan wat je kunt tekenen.

Cheatin’ gaat ook over de grenzen van het lichaam, en de grenzeloosheid van je gevoelens. Daarom zoek ik naar een vloeiende stijl, waarin je als het ware het lichaam in kunt gaan, iemands oog in kunt gaan en worden wat hij ziet. Als ik personages verzin, dan wil ik helemaal in ze kruipen. Ik wil dat mijn werk grillig en onvoorspelbaar is.”

Cheatin’ doorloopt alle stadia van de liefde. Volgens de titel gaat hij over bedrog. Maar wie wordt er eigenlijk bedrogen?

„Ella denk ik. Als we haar ontmoeten is ze een boekenwurm. Nog nooit gekust. En dan ontmoet ze Jake en gaat haar hart open, als een bloem, of een schatkist. Eerst is haar hart nog te klein voor deze enorme liefde. Langzamerhand wordt het groot genoeg. Maar Cheatin’ is niet alleen een sprookje. Aanvankelijk heb ik me laten inspireren door film noir uit het klassieke Hollywood, maar uiteindelijk is Cheatin’ denk ik een blije film geworden, met een gelukkig einde. Het liefste van alles wil ik mensen aan het lachen maken. Dat vind ik een belangrijke emotie. Mensen hebben humor nodig om te overleven.

„Ella houdt zo veel van haar man dat ze het geloof ik oké vindt als hij er relaties met andere vrouwen op nahoudt. Kom, hoe noem je dat?”

Vreemdgaan?

„Ja, nee, natuurlijk. Ik bedoel wat die vrouw voor haar man voelt dat ze dat toestaat?”

Onvoorwaardelijke liefde?

„Ja. Dat bedoel ik. Niet dat ik erin geloof. Maar het leek me een goed idee voor een film. De meeste relaties beginnen gepassioneerd en slaan dan om in haat. De liefde is een heel tegenstrijdig gevoel. Liefde wordt haat. Tederheid en wreedheid liggen dicht bij elkaar. De vrouw wil een man, de man wil het liefste meerdere vrouwen.”

Hoho...

„Ja, dat is heel stereotype hè. Maar daar is dus een oplossing voor verzonnen. En dat is mode. Mannen houden ervan om in het rond te neuken en de mode-industrie speelt daarop in door vrouwen elk seizoen een andere identiteit aan te bieden. Zo kunnen die mannen trouw aan hun eigen echtgenote blijven, terwijl ze denken dat ze elke keer met een ander slapen.”

Juist. Hoe autobiografisch is uw film eigenlijk?

„Hij is meer observerend dan autobiografisch. Hij leunt denk ik sterker op de verhalen van anderen dan op die van mezelf. New York is een geweldige plek voor goeie verhalen over gekke romances en bizarre affaires. Nou ja. Vroeger kende ik die spanning natuurlijk wel. Maar ik ben tegenwoordig keurig getrouwd hoor.”