Frik Museum verkoopt niet maar ‘ontzamelt’

Installatie uit de tentoonstelling van The Frik Collection Ceramic

Van protogeometrisch aardewerk tot majolica, van jugendstil zoutvaten tot vensterbankprullaria: het Frik Collection Ceramic Museum streeft naar een zo breed mogelijke collectie keramiek. Het verzamelt alle kunsthistorische periodes, ook internationaal.

Het museum is niet te verwarren met de bijna gelijknamige Frick Collection in New York die de topstukken zelden uitleent, want galerie Nouvelles Images kreeg genereus alle Frik-keramiek te leen – alles. Bijna negentig stuks staan er opgesteld, de rest is achter ‘in depot’. En o ja: alles is gemaakt door één kunstenaar, tekenaar Helen Frik (1960). De Britse ontplooit vaker museale plannen. Bij een solotentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam in 1996, met veel bruiklenen, zag Frik met een schok haar oudere werk terug. Dat wilde ze niet meer kwijt. Daarom besloot ze om haar eigen tekeningen te gaan verzamelen in The Frik Collection: en niets daarvan is te koop.

Maar daarnaast begon ze een tweede collectie met keramiek. Waar haar surrealistisch uitziende tekeningen ontspruiten uit fantasie en dagelijkse dingen, is haar keramiek geënt op de kunstgeschiedenis. Toch zie je ook hier Friks grillige stijl vol spontane ingevingen, resulterend in schots en scheef draaischijvenwerk. Een baardmankruik houdt zelf een pilsje op en trompe l’oeil groenteterrines zijn hier schalen met bobbels die verzuipen in plasjes glazuur.

Maar deze hallucinogene museumtrip gaat niet alleen over Friks fantasie. Het gaat over musealiteit. Voor deze tentoonstelling liet ze haar kunststudenten presentatiemogelijkheden ontwerpen – een goed plan dat alles een knotsgek niveau hoger tilt. Linda Kind toont Friks vazen stijlkamerachtig tussen antiek en brokaat. Matthias Grothus gaat voor de educatieve aanpak met kruiken op een roterende draaischijf.

Bijna hebzuchtig neemt Frik de hele kunstgeschiedenis op zich maar doet dat met veel schwung en humor en bespreekt tegelijk serieuze museale kwesties – presentatie, status, waardebepaling. In deze galerie, waar de museumshop verdacht organisch overvloeit in de vaste collectie, worden de objecten niet ordinair ‘verkocht’, nee, ze worden ‘ontzameld’. En ook dan pas nadat Frik elke ‘afstoting’ persoonlijk heeft goedgekeurd.

    • Sandra Smets