Bill Plympton: zonder het te weten ken je ’m

Animator Bill Plympton, wiens nieuwe lange film Cheatin’ deze week het Holland Animation Film Festival in Utrecht opent, kennen we eigenlijk allemaal. Van zijn videoclips voor Kanye West en Weird Al Yankovic en de tientallen leadertjes en bumpertjes die hij in de jaren tachtig voor MTV tekende, of misschien van zijn voor Oscars genomineerde korte films Your Face (1987) en Guard Dog (2004) en het in 1991 in Cannes met een Gouden Palm bekroonde Push to the Shove.

We kunnen misschien even niet op zijn naam komen, maar zijn wrede, surrealistische pasteltekeningen met een scherp randje staan in het geheugen gegrift.

Plympton (67) begon zijn carrière als karikatuurtekenaar voor onder andere The New York Times, Rolling Stone en Playboy. Zijn bijnaam als ‘de koning van indie animatie’ verwierf hij toen hij weigerde ingelijfd te worden door Disney. „Nadat Your Face genomineerd was voor een Oscar, werd ik benaderd voor de speelfilm Aladdin. Maar ze wilden dan ook alle rechten op al mijn werk dat ik in die periode zou maken, elk krabbeltje, elke inval, elk grappig verhaaltje.”

Of Plympton nou kippen, honden of roodaangelopen burgermannetjes tekent, zijn stijl is onmiskenbaar: zijn zachte potloodkleuren brengen de meest groteske transformaties voort. Zijn humor is hard en fysiek. Want dat kan in animatie. Lichamen worden opgerekt, op de proef gesteld. En soms springen ze als een elastiekje weer terug in hun oorspronkelijke vorm.

Zijn speelfilms I Married a Strange Person! (1997), Mutant Aliens (2001), Hair High (2007) en Idiots and Angels (2008) laten ook een meer poëtische, sprookjesachtige kant van zijn werk zien: „In een lange film is er ook meer ruimte om dat te ontwikkelen. Een Plymptoon [zoals hij zijn korte cartoons noemt] moet aankomen als een vuistslag.”

Niet al zijn films zijn op dvd verkrijgbaar. Omdat Plympton als echte ‘indie’ zijn eigen rechten exploiteert, waakt hij voor piraterij: „Ik werk zonder subsidies, Cheatin’ is dankzij een crowdfundingcampagne bij Kickstarter gerealiseerd. Maar alles wat op dvd staat, komt vroeg of laat online. Ik kijk dan ook erg uit naar nieuwe betaalmodellen, zodat ik de filmpjes via mijn eigen site kan exploiteren.”

    • Dana Linssen