Topdag voor vliegtuigspotters: de helikopters van Obama zijn gearriveerd

Voor het grote publiek begint de nucleaire top als Air Force One uit de wolken is neergedaald, Obama met Rutte naar De Nachtwacht gaat kijken en dan afreist naar Den Haag. Maar voor vliegtuigspotters is de top al even bezig. Vandaag hadden ze een topdag, met de komst van twee C-17 transportvliegtuigen naar het vliegveld van Rotterdam.

Gisteravond zijn zes Amerikaanse legerhelikopters geland op Rotterdam Airport. De helikopters maken deel uit van de beveiliging van Obama tijdens de nucleaire top. Foto ANP

Voor het grote publiek begint de nucleaire top, op 24 en 25 maart, als Air Force One uit de wolken is neergedaald, president Obama met premier Rutte naar De Nachtwacht gaat kijken en dan afreist naar Den Haag. Maar voor vliegtuigspotters is de Nuclear Security Summit al even bezig.

Vandaag hadden ze een topdag, met de komst van twee C-17 transportvliegtuigen naar het vliegveld van Rotterdam om de twee helikopters af te leveren waarmee Obama zich tijdens de top verplaatst. De regeringsleiders en staatshoofden die met eigen vervoer komend weekeinde naar Schiphol reizen, zijn ook een buitenkans voor de spottersgemeenschap, al wordt het ze moeilijk gemaakt dichtbij de landingsbanen te fotograferen.

Twitter avatar flashphotoNL Flashphoto NL Er worden helikopters uit de C-17 gehaald. De helikopters gaan de hangar in. http://t.co/Cs50G1wvNp

De twee presidentiële, donkergroen-met-witte Sikorski VH-60N van het Amerikaanse korps mariniers worden op Rotterdam gereed gemaakt en zullen er naar verwachting proefvluchten maken. Zodra de president aan boord is gestapt, heet die heli Marine One. Bij een buitenlands bezoek vliegen er altijd minstens twee, om het risico bij een aanval te beperken. Gisteren kwamen op Rotterdam al zes Blackhawk-helikopters aan, die Marine One vermoedelijk zullen escorteren. In het Nederlandse luchtruim wordt tijdens de top bovendien een Amerikaans vliegtuig voor elektronische oorlogvoering verwacht dat communicatie kan afluisteren en storen.

Twitter avatar flashphotoNL Flashphoto NL Ook de 2e C-17 van de US Air Force is zojuist geland: http://t.co/5UPqTBpLXD

‘Niemand pakt het zo grondig aan als de Amerikanen’

De C-17’s, werkpaarden van de luchtmacht, zullen later Schiphol aandoen. Ze brengen daar stoet zwarte auto’s waarmee ‘POTUS’ – zoals de President of the United States in het jargon van zijn beveiligers heet – op de grond wordt vervoerd. Het gebeurt met een achteloze, in decennia gepolijste precisie, maar het reizende circus van de president is een militaire operatie. “Niemand pakt het zo grondig aan als de Amerikanen”, zegt Ron Frijlink, hoofdredacteur van het spotterstijdschrift Scramble.

Details blijven vaag tot het laatst. Waar slaapt hij, bijvoorbeeld? Aan boord van een marineschip voor de kust, was lang het gerucht. Dat kan altijd nog, al oogt het wat bang. Bill Clinton logeerde in 1997, bij de herdenking van 50 jaar Marshall-hulp, bij de koningin. Protocol bij staatsbezoeken. Vorig jaar sliepen Obama en zijn vrouw nog in Buckingham Palace, achter kogelvrije voorzetramen die speciaal voor hen waren meegenomen. Maar voor de NSS lijkt Huis ter Duin in Noordwijk dé plek.

Hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Foto ANP / Lex van Lieshout

Hotel in Noordwijk perfect af te grendelen

Het badplaatsje mag buiten het seizoen een droeve indruk maken, voor zo’n bezoek is het ideaal. Het hotel is perfect af te grendelen. Daar hebben ze ervaring mee na andere bijeenkomsten, zoals een NAVO-top en een Afghanistan-conferentie. Ook de Chinezen en Russen (minus die ene Rus die heeft afgezegd) logeren er.

Als een Amerikaans president een ander land bezoekt, vervaagt de grens tussen een bezoek en een inval. Dat is het werk van de Secret Service, in 1865 ingesteld door Abraham Lincoln, toen nog met als hoofdtaak om valse dollarbiljetten te onderscheppen. Op de dag dat hij de wet voor de Secret Service had moeten tekenen, werd Lincoln trouwens vermoord.

Wat Nederland ook zegt, Amerikanen voeren de regie

Sindsdien is de dienst uitgegroeid tot een Pretoriaanse Garde. Wat Nederlandse functionarissen ook zeggen, de facto voeren de Amerikanen de regie, al heeft Obama de naam iets minder veeleisend te zijn dan zijn voorganger Bush. Toch beweegt ook Obama zich door een steriel decor dat een schepping is van zijn eigen diensten. Beton en staaldraad rond het World Forum zorgen voor een authentiek Green Zone-effect, à la de Amerikaanse citadel in Bagdad. Militairen en andere spionnen kammen de ether uit, van elke langsrijdende auto wordt nu al de nummerplaat gescand. Operatiekamers zijn stand-by. Binnen de ring zijn alle risico’s – nieuwsgierige burgers, donkere plekken, schootsvelden en de laatste roestige fiets – verwijderd. Het World Forum-gebied verandert langzaam in een Christo-kunstwerk, ingepakt in wit plastic en metershoge schermen.

En binnen die veiligheidsluchtbel beweegt POTUS zich dan weer in zijn eigen bubble, waar elke vierkante meter door bomhonden en metaaldetectors is gesteriliseerd en wordt bewaakt door pantserglas en mannen met dikke oksels. En als er toch onverwacht iets zou gebeuren, plukt een helikopter POTUS er zo weer uit. Of – en dat kan altijd nog – hij komt niet.

    • Hans Steketee