Kijkwijzer voor vanavond: in deze gemeenten wordt het spannend

Bij Rotterdam Centraal werd vandaag nog volop campagne gevoerd door de verschillende partijen. Foto ANP / Bas Czerwinski

Wordt Amsterdam na vanavond een rooie stad of een D66-groene stad? Hoeveel zetels krijgt de nieuwe partij van de oud-Roermondse wethouder Jos van Rey? Krijgt Nederland voor het eerst een vrouwelijke SGP-politicus? Wie denkt dat de gemeenteraadsverkiezingen niet zo spannend zijn, vergist zich. In sommige gemeenten spant het er wel degelijk om.

In een eerder artikel schreven we al dat de uitslag natuurlijk voor de landelijke partijen van groot belang is. De PvdA lijkt af te stevenen op een nieuwe historische nederlaag vergeleken met de Kamerverkiezingen van 2012 en de gemeenteraadsverkiezingen van 2010.

De vier grote steden

In de G4 kan het er na vanavond echt allemaal anders uit komen te zien: de PvdA zou in de grote steden de grote verliezer kunnen zijn. En dat is niet alleen maar de schuld van het landelijke beleid.

Rotterdam: college PvdA, D66, VVD, CDA
In Rotterdam dreigt Leefbaar de grootste te worden ten koste van de PvdA. Voor Leefbaar was de PvdA een makkelijk doelwit geworden tijdens de campagne toen er een filmpje van PvdA-wethouder Hamit Karakus verscheen in een uitzending van EenVandaag waarin hij een groep Turkse Rotterdammers twee bruiloftszalen beloofde.

Ook het gedoe rond de illegale moskee-internaten speelde de partij parten, schreef NRC-redacteur Sheila Kamerman eerder in de NRC Handelsblad:

Het cliëntelisme in Feijenoord was de afgelopen vier jaar in Rotterdam een grote affaire. In de deelgemeente werd onder meer jarenlang een brandgevaarlijk, illegaal Turks meisjesinternaat gedoogd, om de Turkse achterban tevreden te stellen.

Een onderzoeksbureau deed vorig jaar op verzoek van de deelraad onderzoek, na aanhoudende mediaberichten over cliëntelisme onder bestuurders. Vooral PvdA-politici van Turkse komaf bleken ontoelaatbare politieke druk uit te oefenen en onzuiver te handelen bij subsidieverstrekking. Het complete dagelijks bestuur van Feijenoord stapte op.

Amsterdam: PvdA, VVD en GroenLinks
In Amsterdam dreigt de PvdA voor het eerst sinds 1949 de comfortabele positie van grootste partij te verliezen aan D66. Die staat in de peilingen op 13 zetels. Blunders zoals de onterecht uitgekeerde miljoenen aan woonsubsidies kleefden aan lijsttrekker Hilhorst en deden de partij geen goed. Maar daar blijft het niet bij. Ook in Utrecht (college van GroenLinks, PvdA en D66), waar GroenLinks vier jaar geleden de verkiezingen won met 10 zetels, maakt D66 kans de grootste te worden.

Den Haag: college van PvdA, VVD, D66 en CDA
In Den Haag gooit D66 eveneens hoge ogen, al lijkt het daar meer een race te worden tussen de PVV en alweer de PvdA. Volgens de laatste peiling zou de PVV op zeven zetels staan. De partij speelde de afgelopen jaren met veel succes in op de weerzin onder Hagenezen tegen het prestigieuze en 181 miljoen euro kostende cultuurpaleis Spuiforum. PVV-lijsttrekker Léon de Jong maakte tijdens het laatste debat wellicht een beetje een lichtgeraakte beurt toen hij na een grap van cabaretier Sjaak Bral afgelopen weekend wegliep bij het Haagse lijsttrekkersdebat:

Almere: PvdA, VVD, D66, CDA, ChristenUnie

Net als vier jaar geleden doet de PVV naast Den Haag verder alleen mee in Almere, waar de de partij evenals de PvdA 8 zetels heeft, al zit de PVV niet in het college. En dat is natuurlijk dramatisch geweest voor de stad, zo betoogde Wilders in een campagnefilmpje waarin hij poseert voor de moskee, die er inmiddels gebouwd is. “Almere zou een fantastische plek kunnen zijn om te wonen.”

De partij zou in een laatste peiling vol aan kop gaan met 18 procent van de stemmen.

Roermond: college van GroenLinks, D66, Stadspartij, Democraten Swalmen en Roermond Sociaal, CDA en PvdA

In Roermond zal na vanavond blijken of oud-wethouder Jos van Rey beloond of afgestraft wordt door zijn kiezers. Het voormalige VVD-kopstuk moest in 2012 aftreden als wethouder omdat hij verdachte is in een corruptieonderzoek, dat overigens nog steeds loopt. De enorm populaire politicus besloot daarop met zijn getrouwen een eigen LVR (Liberale Volkspartij Roermond) op te richten en deel te namen aan de verkiezingen. De LVR voerde campagne met ‘schwung’ als een van de speerpunten.

De VVD legde niet geheel toevallig de nadruk op ethiek:

Voorlopig lijkt het erop dat Roermonders eventuele begane zonden door Van Rey bij voorbaat vergeven; de LVR loopt in de peilingen ver voor op de rest.

Wassenaar: college van VVD, CDA, D66, PvdA en DLW

Een vergelijkbare situatie zoals in Amsterdam kan zich vanavond afspelen in Wassenaar. Alleen gaat het hier niet om de PvdA, maar om de VVD die het hier al meer dan een halve eeuw al voor het zeggen heeft. Met een stroperige politiek tot gevolg, schreef redacteur Marije Willems eerder in NRC:

“Politici waren regentesk en arrogant en hautain tegenover de raad en de burgers”, zegt aftredend fractievoorzitter van GroenLinks Antoon Claassen. Wethouders beantwoordden raadsvragen niet of informeerden de raad onjuist, zegt Claassen, die sinds 1998 onafgebroken in de Wassenaarse raad zit. Daardoor kregen burgers volgens hem “steeds meer een hekel aan het gemeentebestuur en vervolgens de partijleden aan hun eigen partij: de VVD”.

Interne relletjes, oude vetes en afsplitsingen hebben de partij de afgelopen tijd de das omgedaan. Drie lokale partijen zijn er bijgekomen en dus doen er negen partijen nu een gooi naar 21 raadszetels. Hoewel de bestuurlijke rust de afgelopen tijd iets lijkt te zijn weergekeerd, belooft het nu al een interessante uitslag te worden en ligt er moeizame coalitievorming in het verschiet.

Vlissingen: college van LPV, VVD, CDA en PvdA

In Vlissingen kunnen zowel de gemeente als de SGP geschiedenis schrijven. In de gemeente staan drie vrouwen op de kandidatenlijst van de partij, wat mogelijk werd na een uitspraak van de Hoge Raad. Voorheen wilde de partij vrouwen nooit verkiesbaar stellen uit geloofsovertuiging. In de Bijbel staat volgens de gereformeerden dat vrouwen niet mogen besturen. Maar het Europese Hof bepaalde dat ook God niet boven de Nederlandse wet staat en dus moest de SGP de kieslijst aanpassen.

Lijsttrekker is Lilian Janse wilde “haar verantwoordelijkheid wilde nemen” - en dat tegen het partijbestuur in - toen zes mannelijke partijgenoten geen lijsttrekker wilde worden.

Loppersum

De inwoners van het door aardbevingen veelgeplaagde Loppersum (college VVD, CDA en D66) zagen de afgelopen maanden al verscheidene landelijke politici voorbij komen om mensen ervan te verzekeren dat hun zorgen echt serieus genomen worden en dat ze gecompenseerd worden voor schade aan hun huizen door de gaswinning. Maar de Groningers toonden zich tot dusver nog niet echt overtuigd.

http://youtu.be/IltVpS1eDWQ

Samsom kon een dikke vinger krijgen van actievoerders. Als de verscheurde posters van de landelijke partijen in Loppersum vandaag een vingerwijzing zijn voor de uitslag dan ziet het ernaar uit dat de grote politieke partijen afgestraft gaan worden.