Oekraïne stapt uit GOS en voert militaire oefeningen uit met VS

Oekraïne heeft zich teruggetrokken uit het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), een bondgenootschap van voormalige Sovjet-landen. Dat heeft Andrij Paroebij van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad vanavond gezegd.

Het besluit is genomen in reactie op de annexatie van het schiereiland de Krim door Rusland. De veiligheidschef maakte vanavond verder bekend dat het land militaire oefeningen zal uitvoeren in samenwerking met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië.

Paroebij verklaarde verder dat Oekraïne een gezamenlijke militaire oefening gaat houden met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, die beide het Boedapest Memorandum uit 1994 hebben ondertekend. Paroebij wilde verder niet in detail treden.

Buitenlandredacteur Juurd Eijsvoogel legde afgelopen weekend in NRC Handelsblad de historie uit achter dit Memorandum:

“Na de opheffing van de Sovjet-Unie eind 1991, bezat Oekraïne opeens 1.900 strategische kernkoppen (voor doelen in Amerika) en honderden tactische kernwapens (voor gebruik in Europa). Een erfenis, kortom, waarmee het land een behoorlijk militair vermogen had om potentiële vijanden af te schrikken.

Maar in 1994 deed Oekraïne vrijwillig afstand van zijn complete nucleaire arsenaal. Vrijwillig, maar niet zomaar. Verontwaardigd heeft de Oekraïense regering er deze week nog eens aan herinnerd dat het land destijds, in ruil voor die nucleaire ontwapening, de verzekering kreeg (van Rusland, de VS en het Verenigd Koninkrijk) dat zijn soevereiniteit en bestaande grenzen gerespecteerd zouden worden. Dat werd vastgelegd in het zogeheten Boedapest Memorandum, ondertekend door Bill Clinton namens Amerika, John Major namens de Britten, Boris Jeltsin namens Rusland en door toenmalig president Leonid Koetsjma namens Oekraïne.”

Oekraïne bereidt zich voor op terugtrekken troepen

De Oekraïense overheid liet vanavond ook weten zich voor te bereiden om de aanwezige militaire troepen op de Krim terug te trekken. Rusland neemt in toenemende mate formeel de controle over op het schiereiland door militaire bases te bezetten.

Paroebij meldt tegenover persbureau AP dat het land de Verenigde Naties om hulp vraagt, en ernaar streeft om van het door Rusland geannexeerde de Krim een gedemilitariseerde zone te maken. Om deze reden worden de troepen verhuisd naar het vasteland.

‘De Krim heeft drie uur voor vrijlaten commandant

De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft de autoriteiten van de Krim rond zes uur vanavond drie uur de tijd gegeven om de bevelhebber van de Oekraïense marine, Sergej Gaidoek, net als andere gegijzelden vrij te laten. Als dit niet gebeurt volgen ‘passende maatregelen’, aldus een woordvoerder tegenover persbureau AFP.

De bevelhebber van de Oekraïense marine is eerder vandaag aangehouden en vastgezet op de Krim. De openbaar aanklager wil hem volgens perbureau AP ondervragen. Hij zou op bevel van de regering van Kiev zijn ondergeschikten op het schiereiland de Krim hebben opgedragen om burgers op de korrel te nemen, meldt het Russische persbureau ITAR-Tass.

Hoofdkwartier marine ingenomen

Vanochtend hebben tweehonderd mannen van pro-Russische zelfverdedigingsmilities het hoofdkwartier van de Oekraïense marine in Sebastopol op de Krim ingenomen. Binnen een paar uur hesen zij er de Russische vlag.

Er werd uiteindelijk geen schot gelost en na enkele uren hadden de zogenoemde zelfverdedigingstroepen de basis in handen. De Oekraïense militairen vertrokken en werden bij de poort van de basis opgewacht door hun familieleden.

Ban Ki-moon onderweg naar Moskou

VN-voorzitter Ban Ki-moon is momenteel onderweg naar Moskou, ook brengt hij een bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kiev. Hij zal met de leiders van beide landen spreken met het doel om tot een vredige oplossing van het conflict te komen. Morgen treft Ban Ki-moon Poetin en de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov.

Vrijdag spreekt hij met leden van de Oekraïense overheid en waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) die het verloop van het conflict gemonitord hebben.

Eerste Russische paspoorten op de Krim

Op de Krim zijn ondertussen de eerste Russische paspoorten uitgegeven. Het Russische paspoort is aan te vragen door alle bewoners van het schiereiland. Het verdrag dat de toetreding van de Krim en Sebastopol mogelijk maakt is gisteren door Poetin ondertekend, en direct scherp veroordeeld door het Westen.

Tegenstanders van de annexatie zeggen dat Moskou al lange tijd Russische paspoorten uitdeelde op de Krim. Rusland deed dit naar eigen zeggen om de bugers in bescherming te nemen.