Hij maakt de chipmachine

Jelm Franse (52) werkt als manager mechanische ontwikkeling van ASML

De kans dat in jouw telefoon géén chips uit een machine van ASML zit, is klein. Zo’n 80 procent van alle chipmachines in de wereld komt van ASML. Het Nederlandse bedrijf is marktleider en heeft klanten zoals Samsung, die chipmachines gebruiken om hun apparaten te kunnen maken. „Betere chips betekenen meer rekencapaciteit en meer geheugen”, zegt Jelm Franse. „In overleg met de marketingafdeling, die weet wat de wensen van onze klanten zijn, gaan wij op onze afdeling kijken hoe we de machines nog preciezer kunnen krijgen. We kijken naar de technische risico’s en of we er nieuwe mensen voor moeten aantrekken.” De ontwikkeling van een nieuwe machine kan tot vijf jaar duren, en ze variëren in prijs van enkele tientallen tot 100 miljoen euro. Technisch management is erg belangrijk, zegt Franse, die aan de TU Eindhoven promoveerde op werktuigbouwkunde. „Wij zorgen voor vernieuwing, maar zorgen er ook voor dat onze technici niet doorslaan in perfectionisme. Je combineert inzicht en overzicht.” Bij het maken van de machines wordt gerekend op superklein niveau, tot in de nanometers (één miljardste meter). Ter vergelijking: een menselijke haar is zo’n 80.000 nanometer. „Het is zo technisch om op dit niveau te werken, Disneyland voor engineers. Als de luchtdruk verandert, heeft dat al invloed. We werken hier met misschien wel de meest complexe machine op aarde.”