Opinie

Grachtenruzie

Links: Ontwerp voor het Second Livestock-kippenhok met cilinders.Rechts: De virtuele wereld waarin Second Livestockkippen leven.

Ha, een referendum! In mijn buurt wordt er vandaag eentje gehouden. Ik reageerde opgetogen toen ik er voor het eerst van hoorde, maar sinds ik me erin heb verdiept denk ik steeds vaker: ach, een referendum. Het leuke van een referendum is dat je zelf ook eens à la PVV en GeenStijl kunt uitpakken tegen al die verdomde regenten, die maar aan het pluche blijven plakken met hun onzinnige, megalomane plannetjes.

Het geeft de machteloze burger moed. Samen sterk tegen de arrogante dictator die overheid heet! Al die waardeloze besluiten wegstemmen! Het geeft een intens gevoel van welbehagen aan je onderbuik.

In dit geval gaat het om het eerste referendum in de Amsterdamse geschiedenis van stadsdeel Centrum. Daar hoort ook de Jordaan bij met zijn Elandsgracht. Dat is die gedempte gracht met de beelden van Johnny Jordaan, Tante Leen, Manke Nelis en andere volkszangers. Het zijn niet mijn muzikale helden, maar dat hoeft ook niet.

Over de herinrichting van deze Elandsgracht is een bittere strijd uitgebarsten tussen voor- en tegenstanders van de gemeentelijke plannen. Het stadsdeel heeft besloten er een mooiere winkelstraat van te maken met bredere stoepen, minder parkeerplaatsen en een groener middenterrein. De beelden mogen blijven, maar het transformatorhuisje – nu de blikvanger van de straat – moet weg. Dit plan heet Variant 2+.

De tegenstanders zijn een aantal bewoners en winkeliers. Zij namen het initiatief tot het referendum. Ze willen de gracht houden zoals die is; het transformatorhuisje en de parkeerplaatsen moeten blijven. Hun plan heet daarom Variant Nul. De uitslag van het referendum is niet-bindend, maar vormt wel een zwaarwegend advies van de bevolking aan het bestuur.

Ik liet de schriftelijke argumenten van beide kampen stevig op me inwerken. Daarna inspecteerde ik de gracht nog eens grondig met de blik van iemand op wie een zware democratische verantwoordelijkheid rust. Ik zag een zeer rommelige gracht; een wonderlijk allegaartje. Het transformatorhuisje is lelijk, het middenterrein staat vol met auto’s en fietsen, ook langs de stoepen staan auto’s geparkeerd. Ik moest denken aan de foto, een artist impression, die het stadsdeel bij zijn plannen had afgedrukt. Daar is de Elandsgracht een rustige, sfeervolle straat geworden met een plantsoenachtig middenterrein.

Ik kon er niet omheen, hoe graag ik ook met de mensen van het burgerinitiatief zou sympathiseren: Variant 2+ van het stadsdeel genoot verre mijn voorkeur. Alleen op die manier zou de Jordaan er een prachtige straat bij krijgen. Ik ben niet de enige buurtbewoner die er zo over denkt.

In een ingezonden brief in Het Parool hield deze week een bewoner, die er al 35 jaar woont, een hartstochtelijk pleidooi voor het plan van het stadsdeel. Hij klaagde over de onverdraagzaamheid van het andere kamp. „Een meneer was bezig posters te plakken met de tekst ‘meer bomen, minder auto’s, stem voor variant 2+’, en achter zijn rug werden die door boze aanhangers van variant 0 eraf gerukt.”

Hij had de brief met zijn naam ondertekend; geen bange man. Ik realiseerde me dat het een niet te onderschatten nadeel is van dergelijke referenda: burgers komen lijnrecht tegenover elkaar te staan met soms alle vervelende gevolgen van dien.

En wat schieten we ermee op? Straks blijft de Jordaan misschien toch met een lelijke straat zitten.

Frits Abrahams