‘2 miljoen Nederlanders hebben reuma’

De tv-commercial van het reumafonds

De aanleiding

Coco is één van de twee miljoen Nederlanders met reuma, vertelt ze in de tv-reclame van het Reumafonds. „Dat zijn genoeg mensen om een heel Panamakanaal mee te graven, of een piramide te bouwen”, zegt ze. En dan: „Ja, dat sjouwen is misschien niet zo handig voor ons.”

Leonard de Vos uit Rotterdam mailde of we willen checken of er inderdaad 2 miljoen mensen in Nederland reuma hebben. Hij vraagt zich af wanneer je volgens het Reumafonds reuma hebt, en of mensen met artrose ook tot die twee miljoen worden gerekend.

We zoeken het uit.

Waar is het op gebaseerd

De woordvoerder van het Reumafonds verwijst ons naar het TNO-onderzoek Nationale Peiling Bewegingsapparaat 2010. Een steekproef, waarin 8.904 Nederlanders werden ondervraagd over hun reumatische klachten.

En, is het waar?

Allereerst, wat is reuma? „Veel mensen denken bij het woord reuma aan reumatoïde artritis”, zegt hoogleraar orthopedie Gerjo van Osch van het Erasmus MC in Rotterdam. Oftewel: ontstekingen in de gewrichten, waardoor het bot en het kraakbeen beschadigd raken. Er zijn ruim vierhonderdduizend mensen met een vorm van ontstekingsreuma. Maar er bestaan meer reumatische aandoeningen. Artrose – daar heb je het al – hoort daar volgens Van Osch ook bij.

Tom Huizinga, hoofd van de afdeling reumatologie van het Leids Universitair Medisch Centrum, sluit zich daarbij aan. „Als wetenschapper zeg ik: er zijn meerdere soorten”, zegt hij. „Als je die bij elkaar optelt, kun je best tot de twee miljoen komen.”

Op de website van het Reumafonds zijn de verschillende vormen van reuma te vinden:

Ontstekingsreuma. Werd hierboven al aangehaald. Veroorzaakt ontstekingen in de gewrichten en beschadigt het bot en kraakbeen. Ongeveer 420.000 mensen hebben een vorm van ontstekingsreuma.

Wekedelenreuma. Aandoeningen aan onder andere spieren, banden, pezen en het kapsel om gewrichten. Zo’n 240.000 mensen lijden eraan.

Artrose. Het kraakbeen in een gewricht verslechtert. Ongeveer 1,1 miljoen mensen hebben hier last van. „Door vergrijzing en toenemende overgewicht zal dit aantal de komende jaren toenemen”, verwacht Van Osch.

Een kort rekensommetje: 420.000 + 240.000 + 1.100.000 = 1.760.000. Waar zijn die andere 240.000 mensen dan? „1.760.000 communiceert niet lekker, zegt de woordvoerder van het reumafonds. „Als je in een krachtige zin iets duidelijk wilt maken, is bijna twee miljoen een getal dat meer impact heeft.” Zo staat het dan ook in de folders en op de website van het fonds, dat bijna twee miljoen mensen reuma hebben. Bij de tv-commercial wordt het woordje weggelaten. „In een commercial wil je de kijker gelijk pakken, daarom is ervoor gekozen twee miljoen te gebruiken”, aldus de woordvoerder.

Conclusie

Twee miljoen Nederlanders hebben reuma, aldus het Reumafonds. Maar die hebben niet allemaal reumatoïde artritis: hier wordt reuma bedoeld als verzamelnaam voor veel ziektebeelden. Ook dan zijn er – als je kijkt naar de cijfers uit 2010 die het Reumafonds hanteert – geen twee miljoen mensen die aan een vorm van reuma lijden. Toch komt het getal volgens experts niet uit de lucht vallen. Het aantal mensen met artrose stijgt, wat voor een groot deel te wijten is aan de vergrijzing. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.

    • Romy van der Poel