‘NSA kan tot maand terug telefoongesprekken terugluisteren’

De NSA zou met een speciaal programma in staat zijn om miljarden telefoongesprekken op te slaan en nog een maand later terug te luisteren. Foto EPA / Atef Safadi

De Amerikaanse veiligheidsdienst NSA gebruikt sinds drie jaar een surveillancesysteem dat al het telefoonverkeer van een land kan opslaan en dat tot een maand terug te beluisteren is. Dat schrijft The Washington Post in een uitgebreid artikel vanmiddag.

De krant baseert zich onder andere op documenten van klokkenluider en voormalig NSA-medewerker Edward Snowden, en op mensen die direct betrokken zijn geweest bij het programma. Een senior manager vergelijkt het programma, met de naam MYSTIC, met een tijdmachine. Met een specifieke toepassing van het programma, die RETRO wordt genoemd (retrospective retrieval) kunnen telefoongesprekken nog dertig dagen later teruggeluisterd worden.

Elke maand worden miljarden gesprekken op die manier opgeslagen waarbij de nieuwste gesprekken de oudste vervangen. Volgens de documenten opent het programma een “deur naar het verleden”. Er kunnen telefoongesprekken mee worden teruggeluisterd, ook van iemand die in eerste instantie geen onderwerp is van onderzoek door de veiligheidsdienst of tegen wie geen bepaalde verdenking is.

Inbreuk op de privacy

Dat is dan ook het opvallende aspect aan deze onthulling, zegt NRC-redacteur Huib Modderkolk. Het is inmiddels bekend dat de NSA op grote schaal metadata verzamelt, maar daarvan is tot nu toe gezegd dat het gaat om het ontdekken van bepaalde patronen in de data, die dan weer aanleiding kunnen zijn om bijvoorbeeld een tap op iemand te plaatsen. Met dit programma kan je terugzoeken in de gesprekken, en dat is opmerkelijk volgens Modderkolk:

“Ik vraag me af hoe de NSA dit technisch organiseert. Dit betekent ofwel dat telecomproviders wereldwijd hier op de een of andere manier aan meewerken of dat de NSA zich via vele taps toegang heeft verschaft. Dat is echt een grote inbreuk op de privacy. In Nederland is de AIVD bijvoorbeeld niet bevoegd dit zonder last te doen.”

Nederlandse telecomproviders moeten gegevens jaar lang bewaren

De Nederlandse wet verplicht telefonieaanbieders alle gegevens van hun klanten een jaar lang op te slaan, maar het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) mag daar niet zomaar in grasduinen. Onduidelijk is van welke landen op dit moment het telefoonverkeer op deze manier wordt opgeslagen door de NSA. The Washington Post onthult “op verzoek van de Amerikaanse regering” daarover geen details.

Lees hier een aantal stukken van NRC over de NSA

- Nederlandse data mogelijk gebruikt bij drone-aanvallen (8 maart 2014)
- AIVD hackt internetfora, ‘tegen wet in’ (30 november 2013)
- Nederland al sinds 1946 doelwit van NSA (23 november 2013)

    • Anouk Eigenraam