Inspectie eist inzage in dossiers zonder toestemming van patiënt

De Inspectie wil honderden patiëntendossiers inzien, maar zal daarvoor geen toestemming vragen aan patiënten. Artsen vrezen hun beroepsgeheim te schenden.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) eist van huisartsen en specialisten dat ze inzage geven in honderden patiëntendossiers, zonder vooraf toestemming te vragen aan de patiënten.

Dat blijkt uit een brief die de inspectie aan artsenkoepel KNMG en de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) heeft gestuurd. De brief leidt tot geschrokken reacties onder artsen, die vrezen gedwongen te worden hun beroepsgeheim te schenden. De Inspectie heeft de gegevens nodig voor onderzoek naar gegevensoverdracht nadat een patiënt is overgebracht van ziekenhuis naar verpleeghuis, verzorgingshuis of terug naar huis.

Het is wettelijk verboden voor huisartsen om patiëntendossiers zonder toestemming te delen met derden. Sinds 2010 heeft de IGZ echter ook de wettelijke bevoegdheid dossiers zonder toestemming van patiënten in te zien. Dat mag alleen als toestemming vragen ‘onmogelijk’ of ‘onevenredig belastend’ zou zijn. Het onderzoek is voorgeschreven door het ministerie als onderdeel van een langlopend project en bedoeld om fouten in „zorgprocessen” op te sporen.

Programmadirecteur Ter Steege van de Inspectie schrijft: „De bij wet geregelde inzagebevoegdheid van de IGZ zet de geheimhoudingsplicht van de arts opzij.” Bovendien gaat het volgens de IGZ vaak om kwetsbare ouderen die niet in een kort telefoontje weloverwogen kunnen besluiten al of niet mee te werken.

De LHV laat weten dat de IGZ 150 tot 200 huisartsen wil bezoeken om dossiers in te zien. De vereniging ontving „signalen” van bezorgde huisartsen. Glenn Mitrasing, huisarts in Heerhugowaard, schrijft op Twitter: „Zonder expliciete toestemming van de patiënt krijgt de IGZ van mij geen info.”

Voorlopig concluderen juristen van de KNMG en de LHV dat de IGZ niet de bevoegdheid heeft de gegevens te bekijken. Ze doen nader onderzoek.

Artsen die niet meewerken aan het onderzoek riskeren volgens de Inspectie een dwangsom. Bezwaar maken heeft volgens directeur Ter Steege weinig zin. Hij schrijft: „Als zij bezwaar maken, maken ze mijns inziens weinig kans op gegrondverklaring.”

De huisartsenvereniging raadt artsen aan voorlopig mee te werken aan het onderzoek, maar toch individueel toestemming te vragen aan hun patiënten.

    • Enzo van Steenbergen