De stoeptegels? Ja, en nog veel meer

Deze verkiezingen zijn belangrijker dan ooit, zeggen politici. Maar de opkomst dreigt erg laag te worden.

Blijf thuis: Gemeenten voeren toch alleen uit wat Den Haag bedenkt.

Als de verkiezingen van morgen echt zo belangrijk zijn als politici nu allemaal zeggen, kun je denken: dan weegt thuisblijven ook zwaarder dan ooit. Volgens TNS-Nipo zijn in ieder geval veel Nederlanders van plan thuis te blijven: de opkomst zou tussen de 42 en 51 procent uitkomen. Niet gaan stemmen uit onverschilligheid of protest. Omdat je weinig vertrouwen hebt in wat gemeenten kunnen. Of omdat ze toch vooral landelijk beleid moeten uitvoeren: over onderwijs, bijstand, de woningmarkt. En door de bezuinigingen hebben gemeenten weinig geld meer voor eigen initiatieven, zoals hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga in deze krant betoogde.

Ga stemmen: Gemeenten zijn belangrijker dan ooit.

Dat klinkt als loze oneliner. En toch: gemeenten krijgen komende jaren veel meer te zeggen. Vanaf 2015 gaat niet meer het rijk, maar de gemeente over langdurige zorg, jeugdzorg en werkgelegenheid voor gehandicapten. Lokale bestuurders moeten er ingrijpende beslissingen over nemen. Ze weten alleen nog niet hoeveel geld ze krijgen voor die extra taken. Dus koester argwaan tegen de partij die u wél exacte beloftes doet. Kijk naar de mensen bovenaan de lijst: hebben zij een financiële achtergrond, ervaring in de zorg, of overtuigt hun achtergrond u dat ze snel en goed kunnen beslissen? Zulke mensen hebben gemeenten dringend nodig.

Ga stemmen: De wethouder beslist over de zorg in de stad en de wijk.

Het is de bedoeling dat ouderen, chronisch zieken en gehandicapten langer thuis blijven wonen. Hoe organiseren gemeenten straks de zorg aan huis? Geen partij die het weet. Hooguit hoe het niet moet: verplegers inhuren via marktplaats.nl. Meteen na de verkiezingen bieden organisaties en bedrijven zichzelf of hun ideeën aan. Aanstaande bestuurders moeten daaruit kiezen of hun eigen ideeën volgen. Zijn ‘wijkteams’ efficiënt? Snapt de wijkverpleegkundige het beste wat een cliënt nodig heeft? Of moet toch één slimme ambtenaar erover gaan?

Ga stemmen: En de wethouder helpt, als het goed is, gehandicapten aan het werk.

Gemeenten hadden al de taak om bijstandsgerechtigden aan het werk te krijgen. Daar komen nu de gehandicapten bij: wethouders en lokale ambtenaren moeten langsgaan bij bedrijven en instellingen om werkplekken te regelen. En ook bij de gemeentelijke diensten zelf moeten gehandicapten aan het werk. Het komt er ook op aan dat de lokale bestuurders geen ruziezoekers zijn, want ze hebben concurrentie. Ook de landelijke uitkeringsinstantie UWV blijft de komende jaren gehandicapten aan het werk helpen, namelijk iedereen met een Wajong-uitkering. En voor bedrijven zijn die goedkoper.

Ga stemmen: Uw buurt, uw veiligheid.

Denk nu niet dat uw gemeente vóór deze grote decentralisaties nergens over ging. Nee, die gaat al jaren over de bijstand. En bepaalt of er in uw buurt een parkeergarage komt of juist extra groen. De gemeente beslist over coffeeshops in de stad. Over cameratoezicht en de openingstijden van winkels. Er wordt soms minachtend over gedaan: de gemeente gaat over stoeptegels en straatverlichting. Maar het zijn wel de tegels waar je over kunt struikelen en de lantaarnpalen die je mist in het donker. De inrichting van de buurt, veiligheid, cultuur, sport: dat zijn thema’s waar raadsleden en bestuurders al jaren over gaan. Ze hebben er ervaring mee, ze hebben er ideeën over.