De stem van het water

Een uitstekend maar onopgemerkt beleid. Dit is de dubbele boodschap die minister Schultz (Infrastructuur, VVD) gisteren te horen kreeg van adjunct-secretaris-generaal Yves Leterme van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). Het Nederlands waterbeheer heeft een prima reputatie. Tegen relatief lage kosten zorgen de ‘Lage Landen’ – ongeveer een derde deel van Nederland waaronder de Randstad ligt onder zeeniveau – voor waterveiligheid, waterkwaliteit en voldoende water.

Dit blijft ook in het buitenland niet onopgemerkt. Waterbeheer is een Nederlands exportproduct bij uitstek geworden. „Een mooi visitekaartje”, constateerde minister Schultz. Maar de andere kant van het verhaal is dat het waterbeheer voor de Nederlanders inmiddels zo vanzelfsprekend is dat alle inspanningen die hiervoor nodig zijn nauwelijks nog worden opgemerkt. Er schort iets aan ons waterbewustzijn, zegt minister Schultz.

Dat klinkt onheilspellend. Want de volgende stap is dan al gauw: beleid. En beleid is er juist genoeg; ook op het terrein van water. Zeker, burgers moeten beseffen dat overstromingen altijd mogelijk zijn. Dat bij een serieuze overstroming aan de kust slechts 15 procent van de bevolking uit de Randstad op tijd geëvacueerd kan worden, is op het eerste gezicht een onrustbarend gegeven.

Maar tevens is het een onvermijdelijkheid. De rest moet het ter plekke hogerop zoeken. Hier vinden de risicoloze en zorgzame samenleving elkaar, hoewel het ironisch is dat een minister afkomstig uit een liberale ‘gewoon-je-zelf-zijn-partij’ daar nu leiding aan wil gaan geven. Wat te doen bij een overstroming krijgt het publiek te zien op een op ieders persoonlijke situatie toegesneden app. Een ‘wake up call’ die in de woorden van minister Schultz er voor moet zorgen dat het water niet langzaam uit ons DNA druppelt.

De echte geadresseerden lijken ondertussen Schultz’ collega-ministers. Later dit jaar moeten ingrijpende beslissingen worden genomen over het waterbeheer in de komende eeuw. Een Deltacommissie onder leiding van oud-topambtenaar Wim Kuijken heeft hiervoor eerder ambitieuze plannen ontvouwd. Daarmee zijn vele tientallen miljarden euro’s gemoeid. Dat is de echte strijd die minister Schultz moet gaan voeren. En dat gaat een stuk eenvoudiger als het onderwerp ook bij het grote publiek leeft.

Daarbij past geen discussie over het verminderen van het aantal waterschappen. Dit deel van het regeerakkoord heeft even geen prioriteit meer bij de minister. Het is het zoveelste bewijs dat de stoere bestuurlijke hervormingstaal in dit akkoord zich maar moeilijk verhoudt tot de praktijk.