De PvdA wil ook de armen in de stad...

Als je investeert en stuurt in de stad, gaat het bloeien en bruisen, vindt de PvdA. Van sociale woningbouw wordt heel Amsterdam beter.

Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, op zijn favoriete plek: het dakterras van The Bank, het voormalige kantoor van ABN Amro dat uitziet op het Rembrandtplein. Foto Roger Cremers

De wethouder bestelt een jus d’orange en een kop koffie. Pieter Hilhorst (financiën, onderwijs) drinkt dorstig. Voor hij aan het eind van de dag neerstrijkt in café Het Badhuis in Amsterdam-Oost, is de PvdA-lijsttrekker de hele dag op stap geweest voor de verkiezingscampagne. Zijn partij wankelt in de peilingen en hij snapt niet goed waarom. „Als de PvdA in Amsterdam al 65 jaar de grootste partij is en de stad bloeit als zelden tevoren – en daarover is iedereen het eens – dan moeten we toch ook iets goeds hebben gedaan?”

Om dat aan te tonen, wilde Hilhorst afspreken in de Indische Buurt, waar dit voormalige badhuis op uitziet. Een dikke eeuw geleden gebouwd, tot diep in de jaren negentig broedplaats van armoede, verloedering en criminaliteit. „En nu bruist het hier.” Volgens Hilhorst is dat te danken aan het tegen de stroom in durven sturen van de PvdA. Dat vindt hij het grote verschil met „de rechtse partijen”, zoals hij VVD, CDA én D66 consequent betitelt.

„Als je als stadsbestuur meegaat met de stroom”, zegt Hilhorst, „dan worden de populaire buurten steeds populairder, totdat ze onbetaalbaar zijn. En de impopulaire buurten worden steeds impopulairder, zodat je weer allerlei dure voorzieningen nodig hebt om de bewoners te helpen. Zo verliest iedereen.”

Woningbouw is in Amsterdam het belangrijkste item geworden, waar ook landelijke kopstukken zich over buigen. Zeker sinds Eric Wiebes, nu staatssecretaris maar toen nog wethouder voor de VVD in Amsterdam, in het verkiezingsprogramma voor zijn partij schreef dat de sociale woningbouw moet worden gehalveerd. Voor de VVD geen sociale nieuwbouw meer en verkoop van een deel van de bestaande voorraad. Anders is er in de schaarse woonruimte van Amsterdam geen plaats voor „keien”, zoals Wiebes kansrijke en talentvolle nieuwkomers noemt.

Dat D66 in Amsterdam minder nieuwe sociale woningen wil bouwen dan de PvdA voorstelt, is voor de sociaal-democraten reden de noodklok te luiden over de woningmarkt. Hilhorst, partijleider Diederik Samsom en partijvoorzitter Hans Spekman hebben de radicale plannen van de VVD versmolten met die van D66 en omgesmeed tot een wapen dat ze vooral tegen die laatste partij gebruiken. „D66 wil de helft van de sociale woningbouw in Amsterdam afschaffen”, zei Spekman – een bewering die geen grond vindt in het D66-program. „D66 wil in elk geval minder sociale woningbouw”, zegt Pieter Hilhorst.

„De populariteit van Amsterdam moet je koesteren, niet uitverkopen. Als overheid moet je je niet terugtrekken, maar moet je optreden. Als je een gat ziet in de woningmarkt, tussen de goedkope sociale huurwoningen en die in de vrije of de koopsector, dan moet je reactie niet zijn: we bouwen geen sociale woningen meer bij, dan gaan die armen vanzelf wel weg.” Volgens Hilhorst kun je dat gat met praktische oplossingen dichten. Tijdelijke huurcontracten voor starters, om de doorstroom te bevorderen. Flexibele huren naar rato van het inkomen, om scheefwonen tegen te gaan.

„De VVD wil alleen nog sociale woningbouw op plaatsen waar dat marktconform is”, zegt Hilhorst. „Vooral in de armere wijken buiten de Ringweg A10.” De PvdA heeft in de afgelopen jaren juist het omgekeerde gedaan, onderstreept Hilhorst. „Wij hebben geïnvesteerd in buurten als Noord, Nieuw-West, Zuidoost en de Indische buurt toen dat niet vanzelfsprekend was. Dat was vanuit ons ideaal van de inclusieve stad. Maar ook omdat het domweg meer oplevert. Als je iedereen laat meedelen in de stijgende welvaart, is het ook profijtelijk voor de bovenkant.”

    • Bas Blokker