Putain, vloekt een boze Parijzenaar

Franse automobilisten zijn woedend dat ze hun voertuig moeten laten staan om luchtvervuiling te bestrijden.

Een politieman controleert of een motorrijder wel de juiste nummerplaat heeft om vandaag te mogen rijden. Foto AFP

De file is langer dan normaal op Boulevard Bourdon. Stapvoets beweegt een dampend pak personenauto’s, bussen en vrachtwagens van Bastille richting Seine. Daar wacht, net voor de kade richting de ringweg Périphérique, een fuik van de politie. „Putain!” vloekt een opgefokte motormuis als hij op de bon wordt geslingerd. „Alsof dit iets gaat helpen tegen de vervuiling!”, zegt hij schoppend tegen zijn eigen Kawasaki als de agente stoïcijns doorpent. Zijn boete is 22 euro. Hij kan meteen afrekenen.

De overtreding: de cijfercombinatie op zijn kentekenplaat is een even getal. En om na de smogpiek van vrijdag nog meer luchtvervuiling in de Parijse regio te voorkomen, staat de politie in de Franse hoofdstad en op wegen in 22 steden in aangrenzende departementen vandaag alleen auto’s, motoren en scooters met een oneven kentekengetal toe. Als het weer niet verbetert, dan mogen morgen alleen even kentekens de straat op. Natuurlijk zijn er tal van uitzonderingen voor carpoolers, elektrische auto’s en bijvoorbeeld toeristenbussen en leveranties aan supermarkten.

„We zijn coulant”, verzekert de agent die de operatie bij de Seine leidt. Hij turft alle auto’s en motoren die door zijn vijf medewerkers aan de kant zijn gezet. „Slechts enkele mensen hebben we bekeurd, vooral als ze lastig deden”, glimlacht de diender ontspannen terwijl hij van alle kanten verwensingen naar het hoofd geslingerd krijgt. De politie heeft 700 man ingezet om naleving te controleren.

Na enkele mooie dagen besloot de gemeente Parijs vorige week al het parkeren voor stadsbewoners, het gebruik van Vélib’-stadsfietsen en elektrische stadsauto’s gratis te maken, om te voorkomen dat mensen de auto zouden nemen. Sinds vrijdag zijn voor het openbaar vervoer in de hele regio Île de France (Parijs en omliggende departementen) geen kaartjes meer nodig. Die maatregel kost de Franse staat naar schatting 4 miljoen euro per dag.

Maar het hielp weinig. de avondspits was vrijdag drukker dan normaal: veel Parijzenaars grepen het mooie weer aan om naar hun vakantiehuisje te vertrekken. De smog kwam volgens sommige metingen boven het niveau van Beijing. Per kubieke meter werd 180 microgram fijnstof ‘PM10’ (kleiner dan 10 micrometer in doorsnede) gemeten – 80 microgram geldt als veilige grens. Door de koude nachten en warme dagen konden de stofdeeltjes geen kant op: een geel-grijze nevel ontnam het zicht op de Eiffeltoren en ook waar nauwelijks verkeer was, stonk het naar dieseldamp.

Afgelopen weekeinde nam de vervuiling iets af door meer wind, maar voor vandaag en morgen is een nieuwe piek voorspeld. De nog rigoureuzere regels leken vanmorgen redelijk succesvol: de Périphérique bleef fluïde: niet alle even kentekens zijn thuisgebleven, toch werden volgens de politie gemiddeld minder files gemeten dan op een andere maandag.

Milieuorganisaties vinden dat de maatregelen wat laat komen. Maar minister van Milieu Philippe Martin zei gisteren dat juist de duur van de luchtvervuiling tot het „zware besluit” heeft geleid. Organisaties van automobilisten noemen de maatregelen „onuitvoerbaar” en „stupide” – en ingegeven door „electorale motieven”.

Over een week gaat Frankrijk naar de stembus voor gemeenteraadsverkiezingen en in Parijs heeft de campagne zich nu toegespitst op het milieu en de politieke erfenis van burgemeester Bertrand Delanoë, onder wiens leiding sinds 2001 het autoverkeer met 25 procent minder werd. Hij is „kampioen auto pesten”, vindt de bestuurder van een grote Mercedes net voor de politiefuik. „Hij wil dat we allemaal op die fietsjes van hem gaan rijden!” schatert hij.

De rechtse kandidaat Nathalie Kosciusko-Morizet, minister van Milieu onder Sarkozy, hekelde de „cosmetische” maatregelen van het socialistische stadsbestuur en vroeg zich af waarom Parijs anders dan Londen of Berlijn nog geen schone stadsbussen en vuilniswagens heeft. Dat komt, reageerde haar socialistische tegenstrever Anne Hidalgo, subiet, door de „venijnige oppositie” van rechts.

72 procent van alle verkeer in Parijs rijdt volgens de gemeente op diesel. Franse autoproducenten hebben vanwege het accijnsvoordeel de laatste decennia zwaar in dieseltechnologie geïnvesteerd. Maar het ‘D-woord’ is in Frankrijk bijkans onuitspreekbaar en een garantie op politieke zelfmoord „Het is tijd om op te houden met diesel”, opperde Hidalgo gisteren niettemin voorzichtig.

    • Peter Vermaas