Lucia di Lammermoor wordt slapstickporno in zwart-witwereld

Jessica Pratt als onvergetelijke Lucia Fotografie Marco Borggreve

Hoe maak je waanzin écht geloofwaardig? Voor regisseur Monique Wagemakers was dat het uitgangspunt voor haar enscenering van de belcanto-opera Lucia di Lammermoor (1835) van Donizetti, met de waanzinsaria Il dolce suono.

Wagemakers tekent het verhaal van Lucia en haar gedwarsboomde liefde voor familievijand Edgardo uit in zwart-wit; een boze en dominante zwarte mannenwereld infiltreert de roomblanke meisjeswereld, waar poppen tot leven komen als zinnebeeld van geknakte onschuld. Extra voordeel: op wit komt bloedrood scherper uit.

Op papier bevat Wagemakers concept sterke vondsten, wat ook geldt voor het toneelbeeld van Frank Philipp Schlössmann – met een ‘dodenakker’ van in de grond gestoken zwaarden als decor voor de wanhoop van de bedrogen Edgardo. Maar het concept is uiteindelijk te zwart-wit om te overtuigen. Wagemakers zoomt in op Lucia’s teloorgang en laat dier meisjeshemelbed op het podium staan. Dat leidt tot rare contrasten met de tekst. Pogingen psychologie met beweging te duiden, wekken soms bevreemding. Het is interessant dat Lucia’s huisvriend Raimondo haar óók begeert. Maar zijn gesperde mond elke keer als hij haar bepotelt, maakt er slapstickporno van. Als Raimondo Lucia dan echt verraadt, bevriest hij in nawijzende pose; als illustratie van zijn tweespalt. Dat maakt de handeling overgestileerd; personages worden er zélf poppen van.

En toch valt er zeer veel te genieten. Anders dan Paolo Carignani in 2007 laat dirigent Carlo Rizzi voor het prima Nederlands Kamerorkest en sterk zingende operakoor horen dat de meeslepende en opwindende kracht van goed belcanto onder meer wortelt in een mix van scherpe ritmiek en een juist vloeibaar tempo. De cast is daarbij echt sterk, met in het hart tenor Ismael Jordi als heroïsche Edgardo en Jessica Pratt als een onvergetelijke Lucia. In haar waanzinsaria valt het horrorgeluid van de glasharmonica volstrekt weg tegen de klokjescoloraturen die zij schijnbaar moeiteloos laat vloeien. Fascinerend.