Het blijft lastig, zo’n coffeeshop netjes bevoorraden

Een coffeeshop heeft jaren kunnen floreren, maar wordt ineens vervolgd om te grote voorraden. Mag dat zomaar? De rechter is coulant.

De Zaak. Een coffeeshop wordt vervolgd omdat die een voorraad hennep aanhoudt die veel groter is dan de 500 gram die van de wet in het pand mag liggen. Elders in de stad heeft de coffeeshop zo’n 20 kilo klaarliggen waarmee de coffeeshop wordt bevoorraad. Justitie eist een werkstraf van 240 uur en een boete van 50.000 euro, waarvan de helft voorwaardelijk.

De handelaar verweert zich door te zeggen dat er sprake is van gewekt vertrouwen. Deze manier van werken is onvermijdelijk en iedereen weet dat. De vervolging is bovendien onredelijk. De coffeeshop bestaat al 21 jaar en trekt veel klanten. Er is een goede samenwerking met gemeente en politie, die ook precies weten hoeveel hennep er verkocht wordt.

Wat zegt de officier? Aan de eigenaar is geen enkele toezegging gedaan. Eerder mocht justitie ook optreden tegen grote coffeeshops die al jaren samenwerkten met de gemeente.

Wat vindt de rechtbank belangrijk? Dat de coffeeshop over een gedoogvergunning beschikt. Uit getuigenverklaringen blijkt dat allerlei bestuursfunctionarissen wisten dat er een grotere voorraad dan 500 gram moet zijn geweest. Maar dat noch het OM, noch de gemeente hebben gevraagd om dat te controleren.

Was de vervolging redelijk? Ja. Het gedoogbeleid mag dan hypocriet of onredelijk ogen, dat probleem moet de wetgever oplossen, niet de rechter. Justitie vervolgt wel vaker, overal in het land.

Was de grote voorraad ook strafbaar? Ja, ook dat. Uit het feit dat de gemeente nooit actief optrad, mag niet worden afgeleid dat het daarom ook mocht. Maar voor een straf vindt de rechter geen aanleiding.

Waarom is de rechter coulant? Er is in al die jaren door de overheid nooit gecontroleerd of gevraagd naar de voorraden. Kennelijk had de gemeente geen belang bij een kritische opstelling. Ook het OM deed in de afgelopen decennia nooit onderzoek. „Het geheel wekt stellig de indruk dat de in de lokale driehoek verenigde gezagsdragers steeds hebben weggekeken van de achterdeur van deze coffeeshop.” Daardoor kon die groeien tot de huidige omvang.

De vervolging is dan ook een trendbreuk, die bovendien voor onzekerheid zorgt. De officier van justitie had ook geen overtuigend verhaal over softdrugsbeleid. „Welke omvang van coffeeshops staat de driehoek nu voor ogen? Wat doet dat met de bestaansmogelijkheden van deze coffeeshops? Hoe verhoudt zich dat tot het belang voor de openbare orde en het voorkomen van overlast en straathandel aan de ene kant en het belang van het reduceren van drugsgebruik aan de andere kant? En wat gaat dat in de toekomst betekenen voor het handhavingsniveau van de gedoogcriteria, vooral aan de achterdeur?”

Als justitie strenger wil optreden, dan had ze daarvoor bovendien eerst moeten waarschuwen. Aan de verdachten zal daarom ‘deze keer’ geen enkele straf worden opgelegd.

    • Folkert Jensma