Brittens ‘War Requiem’ met louter topsolisten

Als een desolate opera, met op het vaal verlichte podium een verlaten slagveld onder dreigende hemel en met klaaglijke muziek, zangers die verhalen van angsten, ontberingen en dood in de oorlog en aan het slot koren die smeken om eeuwige rust, licht en vrede. Zó klinkt het War Requiem van Benjamin Britten op een nieuwe indrukwekkende opname uit Rome door de Academie van Santa Cecilia o.l.v. Antonio Pappano. De solisten zijn internationale top: de Russische sopraan Anna Netrebko, de Engelse tenor Ian Bostridge en de Amerikaanse bariton Thomas Hampson.

Twee aanleidingen zijn er voor dit aangrijpende War Requiem: de honderdste geboortedag van Benjamin Britten op 22 november vorig jaar en de herdenking van het begin van de Eerste Wereldoorlog op 28 juli dit jaar. Naast de reguliere tekst van de requiemmis gebruikte Britten teksten van Wilfred Owen, de dichtende soldaat die een week voor de wapenstilstand in 1918 sneuvelde in Frankrijk. De legendarische première vond plaats in 1962 in de nieuwe kathedraal van Coventry, naast de ruïnes van de oude kathedraal, die werd verwoest tijdens een bombardement op 14 november 1940. De stad trof hetzelfde lot als Rotterdam op 14 mei 1940, de Duitsers hadden een nieuw werkwoord: coventrieren.

De verzoenende pacifist Britten had universele aspiraties, die na zoveel nieuwe oorlogen en dreiging daarvan nog steeds gelden. Hij citeerde Owen (‘All a poet can do today is warn’), die in een van zijn teksten zegt; ‘I am the enemy you killed, my friend’. Hij wilde in Coventry een internationale cast: de Russische sopraan Galina Visjnevskaja, die van de Sovjets geen toestemming kreeg, zijn vriend, de Engelse tenor Peter Pears en de Duitse bariton Dietrich Fischer-Dieskau.

Pappano’s cast weerspiegelt Brittens wensen. Geen wonder dat het War Requiem beeldend, suggestief en dramatisch klinkt als opera onder leiding van de Britse Italiaan Pappano die chef is van het Londense Royal Opera House. Het opera-achtige Requiem van Verdi was ook inspiratie voor Britten, zelf een van de belangrijkste naoorlogse operacomponisten.

    • Kasper Jansen