Bob staat alleen. The story of his life

Voor de winkel van Brechts Wonen in het centrum van zijn woonplaats Joure stapte Bob de Jong gistermiddag van zijn herenfiets. Daar stond hij met een warme muts zonder sponsornaam de interviewer van de NOS-televisie te woord. Nee hoor, hij was zeker niet boos op coach Jillert Anema, die voor het weekeinde aankondigde dat hij de olympisch kampioen van 2006 niet meeneemt naar zijn nieuwe ploeg. „Hij gaat zijn gang maar, ik had ook niet het idee met hem verder te gaan. Daar was ik wel klaar mee.”

De Jong (37) hield zich groot, precies zoals hem was geadviseerd door zijn vertrouwenspersonen. Geen teleurstelling tonen, dat is nergens voor nodig en komt ook niet goed over. Houd de eer aan jezelf, ondanks een wat minder jaar is er toch nog ‘gewoon’ olympisch brons op de tien kilometer gehaald.

Weer onzekerheid

Kijk naar de toekomst. Dus zegt hij: „Ik wil een nieuwe situatie creëren, zie alleen maar mogelijkheden.” Allemaal waar. Zoals ook een feit was dat een virus op zijn luchtwegen afgelopen weekeinde deelname aan de wereldbekerfinale in de weg stond. Maar wat ook dwarszat, waren zijn emoties. Weer een breuk, weer onzekerheid. Hoe nu verder?

„Je ziet het vaker bij oudere sporters dat ze met hun gepijnigde lijf moeite hebben om het seizoen vol te maken”, oordeelde Anema vrijdag hard, toen hij in Thialf zijn nieuwe sponsoren Clafis en A-Ware/Fonterra bekendmaakte. Hoewel zijn ploegen voor langebaan en marathon in totaal uit vijftien schaatsers zullen bestaan, heeft de Friese coach geen plek meer voor De Jong. „Een volwassen sporter als Bob moet de ruimte hebben om zijn eigen weg te gaan”, aldus Anema.

De Jong zou kunnen zeggen dat hij en niemand anders de BAM-marathonploeg van Anema in 2011 op de kaart zette op de langebaan, met zijn wereldtitels op vijf en tien kilometer. De diesel uit Leimuiden had erop kunnen wijzen dat hij onder Anema genoeg concessies had gedaan aan zijn eigen favoriete trainingsaanpak, ook al moest hij met zijn kleinere motor soms andere keuzes maken dan ‘grote motoren’ als de marathonschaatsers Jorrit Bergsma, Arjan Stroetinga of Bob de Vries.

Loyaal aan zijn ploeg

Tot in de aanloop naar Sotsji plooide hij zich naar de ploeg, al had hij eind november liever gekozen voor het in eigen omgeving verfijnen van zijn schaatsslag dan op hoogtestage te gaan met de ploeg. In de hiërarchie van de BAM-ploeg was Bergsma, vorig seizoen wereldkampioen tien kilometer, hem blijkbaar voorbij. Daar kon hij als Zuid-Hollander tussen de Friezen toch niet tegenop. Dus bleef hij loyaal aan trainer en ploeg. Niet klagen in de media, accepteren en doorgaan. Maar aan het eind van het seizoen staat hij alleen. The story of his life.

Geen schaatser versleet meer ploegen en trainers dan De Jong. Van de kernploeg werd hij in de commerciële ploeg van Spaar Select tweede wiel aan de wagen achter Gianni Romme. Hij vertrok naar TVM, kende dramatische Spelen in 2002 en krabbelde in het schaatsgewest Zuid-Holland op bij Wim den Elsen. Maar bij Telfort zette trainster Ingrid Paul hem in 2006 om nooit opgeklaarde redenen uit de ploeg, ook al won hij goud bij de Winterspelen in Turijn. In Duitsland, bij coach Bart Schouten, vond De Jong opnieuw de weg omhoog. Bij BAM vindt hij in 2010 weer een ploeg. Het is de paradox van De Jong: hij kan als lange-afstandspecialist blijkbaar niet mét een ploeg en niet zonder.

Geen schaatser kon zijn sponsor meer tv-minuten garanderen dan lange-afstandspecialist De Jong. Geen oud-ploeggenoot ook die negatief over hem praat. Zelf koken of in een slaapzaal overnachten? Voor De Jong is het algauw goed. Als hij maar zijn gang kan gaan. Als jochie op een dienblad van de helling af, meedoen aan Dancing with the Stars in 2007 of tijdens zijn verblijf in Sotsji op de fiets de bergen in.

In Sotsji won hij brons op de tien kilometer, al is hij ontevreden over zijn tijd. Dit seizoen reed de zevenvoudig wereldkampioen genoeg perfecte races op vijf en tien kilometer.

Terwijl Thialf gisteren de olympische helden huldigde en afscheid nam van Mark Tuitert, stapte De Jong in Joure na het korte NOS-interview weer op de fiets. Naar huis, langs zijn eigen weg. De man die er afgelopen weekeinde niet bij was in Thialf, keert in oktober ‘gewoon’ weer terug bij de NK afstanden – ploegloos.

    • Maarten Scholten