Altijd lof, toch geen team voor Bob

De 37-jarige Bob de Jong zit zonder ploeg. Coach Jillert Anema noemt hem „een groot sportman”, maar wil niet met hem verder. De stayer staat opnieuw alleen.

Michel Mulder (boven) in duel met tweelingbroerRonald, die de wereldbeker won op de 500 meter. Foto AP

Voor de winkel van Brechts Wonen in het centrum van zijn woonplaats Joure stapte Bob de Jong gisterenmiddag van zijn herenfiets. Daar stond hij met een warme muts zonder sponsornaam de interviewer van de NOS-televisie te woord. Nee hoor, hij was zeker niet boos op coach Jillert Anema, die voor het weekeinde aankondigde dat hij de olympisch kampioen van 2006 niet meeneemt naar zijn nieuwe ploeg. „Hij gaat zijn gang maar, ik had ook niet het idee met hem verder te gaan. Daar was ik wel klaar mee.”

De Jong (37) hield zich groot, precies zoals hem was geadviseerd door vertrouwenspersonen in zijn omgeving. Geen teleurstelling tonen, dat is nergens voor nodig en komt ook niet goed over. Houd de eer aan jezelf, ondanks een wat minder jaar is er toch nog ‘gewoon’ olympisch brons op de tien kilometer gehaald. Kijk naar de toekomst. Dus zegt hij voor de camera: „Ik wil een nieuwe situatie creëren, zie alleen maar mogelijkheden.” Allemaal waar. Zoals ook een feit was dat een virus op zijn luchtwegen afgelopen weekeinde deelname aan de wereldbekerfinale in de weg stond. Maar wat ook dwars zat, waren zijn emoties. Weer een breuk, onzekerheid. Hoe moet hij nu weer verder?

„Je ziet het vaker bij oudere sporters dat ze met hun gepijnigde lijf moeite hebben om het seizoen vol te maken”, oordeelde coach Anema vrijdag hard, toen hij in de businessclub van Thialf zijn nieuwe sponsoren Clafis en A-Ware/Fonterra bekendmaakte. Hoewel zijn ploegen voor langebaan en marathon in totaal uit vijftien schaatsers zullen bestaan, heeft de Friese coach geen plek meer voor De Jong. „Een volwassen sporter als Bob moet de ruimte hebben om zijn eigen weg te gaan”, aldus Anema, die ook gisteren in Thialf weer herhaalde dat hij De Jong een „groot talent en een groot sportman” vindt. Maar niet langer in zijn ploeg.

De Jong zou kunnen counteren dat hij en niemand anders de BAM-marathonploeg van Anema in 2011 op de kaart zette op de langebaan, met zijn wereldtitels op vijf en tien kilometer in Inzell. Een jaar later was er goud en zilver, vorig jaar zijn twintigste podiumplaats bij de WK afstanden sinds 1997. De diesel uit Leimuiden had erop kunnen wijzen dat hij onder Anema genoeg concessies had gedaan aan zijn eigen favoriete trainingsaanpak, ook al moest hij met zijn kleinere motor soms andere keuzes maken dan ‘grote motoren’ als de marathonschaatsers Jorrit Bergsma, Arjan Stroetinga of Bob de Vries.

Tot in de aanloop naar Sotsji plooide hij zich naar de ploeg. Al had hij eind november liever gekozen voor het in eigen omgeving verfijnen van zijn schaatsslag en een wedstrijd in Astana, dan op hoogtestage te gaan met de ploeg. Na een mislukte race bij de wereldbeker in Berlijn toonde De Jong even zijn boosheid, maar al snel aanvaarde hij de realiteit. In de hiërarchie van de BAM-ploeg was Bergsma, vorig seizoen wereldkampioen tien kilometer, hem blijkbaar voorbij. Daar kon hij als Zuid-Hollander tussen de Friezen toch niet tegenop. Bovendien heeft hij een speciaal gevoel bij sponsor BAM, hij werkte ook voor het bouwbedrijf. Dus bleef hij loyaal, zoals altijd. Niet klagen in de media, accepteren en doorgaan. Maar aan het eind van het seizoen staat hij alleen. The story of his life.

Geen schaatser versleet meer ploegen en trainers dan De Jong. Van de kernploeg bij Henk Gemser werd hij in de commerciële ploeg van Spaar Select tweede wiel aan de wagen achter Gianni Romme. Hij vertrok naar TVM, kende dramatische Spelen in 2002 en krabbelde in het gewest Zuid-Holland op bij Wim den Elsen. Maar bij Telfort zette trainster Ingrid Paul hem in 2006 om nooit opgeklaarde redenen uit de ploeg, ook al won hij goud in Turijn. In Duitsland, bij coach Bart Schouten, vond De Jong opnieuw de weg omhoog. Bij BAM vindt de stayer in 2010 toch weer een ploeg. Het is de paradox van De Jong: hij kan als lange afstandspecialist blijkbaar niet zonder een ploeg maar ook niet met.

Geen schaatser kon zijn sponsor meer tv-minuten garanderen dan lange afstandspecialist De Jong. Geen oud-ploeggenoot ook die negatief over hem praat. Zelf koken of met het gewest op een slaapzaal? Voor De Jong is het al gauw goed. Als hij maar een beetje zijn gang kan gaan. Als jochie op een dienblad van de helling af, meedoen aan Dancing with the Stars in 2007 of tijdens zijn verblijf in Sotsji op de fiets de bergen in. „Ik heb het goede gevoel weer”, sprak hij na een training op de dag van de vijf kilometer, waaraan hij niet meedeed. „Nu moet ik een paar dagen weg van het ijs, anders word ik gek hier.”

Tien dagen later won hij brons op de tien kilometer, al is hij nog altijd ontevreden over zijn tijd van 13.07,19. Te ver achter Bergsma en Kramer. Nadert het einde, na een carrière van twintig jaar? Ook dit seizoen reed de zevenvoudig wereldkampioen nog genoeg perfecte races op vijf en tien kilometer. „Bob is een heel ervaren kunstenaar”, stelde zijn gewestelijk trainer Herman Nota al in 2011.

En terwijl Thialf de olympische helden huldigde en afscheid nam van Mark Tuitert, stapte De Jong in Joure na het korte NOS-interview weer op de fiets. Naar huis, langs zijn eigen weg. Misschien wil hij marathons gaan rijden, hoewel in zijn omgeving ook mensen zijn die het hem afraden. Maar één ding is zeker: de man die er afgelopen weekeinde niet was, keert in oktober ‘gewoon’ weer terug bij de NK afstanden.