360.000 bezoekers, dat kan het dorp niet aan

Tot de verkiezingen aanstaande woensdag doet nrc.next verslag van hete hangijzers // Lokale kwesties zeggen veel over de samenleving // Wat als er in je dorp een enorm evenemententerrein moet komen, met ruim 1.000 parkeerplekken?

Jaco’s patatkraam, in het centrum van het Brabantse Soerendonk. Bewoners van het dorp verzetten zich tegen de bouw van evenemententerrein Hof van Cranendonck. Foto Jasper Juinen

Als de badmintonvereniging van Soerendonk na de maandagavondtraining een afzakkertje drinkt in het bruine café van Mientje Meeuwissen, gaat het maar over één ding: het miljoenenproject van oud-afvalverwerker Leo van Gansewinkel aan de rand van het dorp.

Het leek eerst om een gezellig hofje te gaan, met een hotel, een restaurant en een brouwerijtje. Eindelijk een mooie vervanger voor de leegstaande boerderij die er nu staat, en het brengt nog geld in het laatje ook. Maar zo wordt er in het café niet meer gesproken over het Hof van Cranendonck. De schrik zit er goed in nadat men hoorde van de ruim duizend parkeerplaatsen, het evenemententerrein voor grote feesten en de zeventig hectare die het complex in beslag gaat nemen.

Dat het niet zomaar een hofje wordt, blijkt wel op de website van het Hof van Cranendonck. Naast een viersterrenhotel met 140 kamers en een restaurant voor 300 gasten kondigt de site een ‘romaanse kathedraal’ aan. Geschikt voor religieuze doeleinden, maar ook voor concerten, theatervoorstellingen en congressen. Grenzend aan de kathedraal komt een eveneens romaanse ‘basilica’. Voor wie exclusieve feesten wil organiseren of biljarttoernooien. Dan zijn er nog twee Engelse pubs met fluweelrode bekleding, een feestzaal met een orgel en een winkelstraat met kapper, speelgoedwinkel en museum. En er komt een paviljoen, met terrasvloer die in de winter omgetoverd wordt tot ijsbaan. Kampeerterrein, pannenkoekenrestaurant en streekmarkt laten we even terzijde. Beoogd bezoekersaantal per jaar: 360.000.

Dat was schrikken voor Soerendonk, een dorp met een kleine 1.800 inwoners.

Meer dan duizend parkeerplekken

Er is bijna niemand op straat in het Brabantse plaatsje, vijf kilometer van de grens met België. Het enige geluid in de voortuin van Toon van Knippenberg is dat van een zingende vogel en een in de verte slaande kerkklok. Van Knippenberg knipt een grote struik bij. „Zo, dat was hoog tijd”, zegt hij tegen de struik. „Ja, ik woon hier voor de rust. Een beetje meer toerisme is niet erg, maar 360.000 mensen per jaar...” Hij zucht. „Dat kan een klein dorpje als dit toch nooit aan?”

Elsa Dinjens kijkt vanuit haar woonkamer uit op de velden waar het complex moet verrijzen. Ze wist wel dat er iets zou komen toen ze anderhalf jaar geleden met haar partner naar Soerendonk verhuisde. „Was ook prima”, zegt ze. „Maar dat er meer dan duizend parkeerplaatsen komen en honderdduizenden bezoekers per jaar, dat hadden we nooit gedacht.”

Uit een enquête van de dorpsraad blijkt dat tweederde van het dorp de omvang van het project te groot vindt.

Het vervelendste, zeggen de mensen in het dorp, is dat ze het gevoel hebben dat er niet naar ze wordt geluisterd. Niet door de investeerder, niet door de politiek. Alle politieke partijen zijn voor. Terwijl de burgemeester een jaar geleden nog in een visieboekje schreef dat de gemeente zich „de komende vijftien jaar vooral focust op het behouden en versterken van de rustieke, fijne leef- en woonomgeving”.

Niet te rijmen met de plannen voor het Hof van Cranendonck, vindt Jeanny Roefs. Ze richtte een actiegroep op. „Dat het project er zou komen, stond voor de gemeente van begin af aan vast”, zegt ze in het gras waar straks parkeerplaatsen moeten komen. „Bij de eerste inspraakavonden mochten we een kruisje zetten waar de rotonde zou moeten komen, onze mening over het project zelf deed er niet toe. Willen wij het rustieke karakter opgeven voor toerisme? Die vraag heeft de gemeente overgeslagen. Wij willen terug naar die vraag.”

CDA-lijsttrekker Frans Kuppens begrijpt die kritiek wel. „In het begin hadden we beter moeten communiceren met de bewoners”, zegt hij voor zijn gele campagnebus. „Nu gaat het veel beter. Als alle vergunningen worden afgegeven, kunnen ze volgend jaar gaan bouwen. En bewoners kunnen voor die tijd natuurlijk bezwaar aantekenen.”

De mensen die het project niet zien zitten, kunnen woensdag niet stemmen op een partij die ook tegen is. Die is er niet. De reden is simpel. „Hartstikke goed voor de economie en het levert werkgelegenheid op”, zegt PvdA-lijsttrekker Frits van der Wiel. „Bovendien wordt natuurverlies ruimschoots gecompenseerd. Er worden bomen geplant en een riviertje dat nu recht stroomt, wordt straks in kronkeltjes getrokken, dan gaat het mooi meanderen.”

En de overlast dan? VVD-lijsttrekker Sjaak den Breejen: „Verkeersdrukte wordt toch al een probleem, met of zonder Hof van Cranendonck. En de bezoekers blijven vooral op het complex zelf. Komen ze toch een keer naar het dorp, dan zou dat helemaal niet zo erg zijn.”

Daar zijn sommige bewoners het wel mee eens. Niet iedereen is tegen. „Met zo’n groot theater hoeven we niet meer naar Amsterdam voor een optreden”, zegt een bewoner. „En we kunnen straks lekker eten in de mooie restaurants die er komen. Wat mij betreft komt dat park er liever vandaag dan morgen.”

Ook café-eigenaar Mientje Meeuwissen is voor. Ze snapt de bezwaren van de badmintonclub en de andere gasten van haar café wel. „Het is een klein dorp, iedereen kent elkaar. Mensen zitten hier niet op verandering te wachten. Maar ik ziet dat anders. Een beetje verandering, wat meer leven in het dorp, daar is helemaal niks mis mee.”