Kiescommissie: op de Krim wil 95 procent bij Rusland horen

Inwoners van de Krim tonen hun identiteitsbewijs voor ze hun stem mogen uitbrengen in het referendum da vandaag op het schiereiland plaatsvond. Foto AP/Andrew Lubimov

95 procent van de bevolking op de Krim die vandaag deelnam aan het referendum, heeft gestemd voor een afscheiding van Oekraïne om het schiereiland bij Rusland te voegen. Dat heeft het hoofd van de kiescommissie vanavond meegedeeld nadat de helft van de stemmen was geteld.

Eerder vanavond meldden Russische media dat 93 procent van de stemmers bij Rusland wil horen. Morgenochtend volgen de officiële resultaten, zo zegt de premier van de autonome republiek vanavond, Sergej Aksjonov. De opkomst bij het omstreden referendum bedroeg 85 procent, aldus de premier. De twee mogelijkheden die de inwoners zijn voorgelegd: verregaande autonomie of deel worden van Rusland.

Het parlement op de Krim buigt zich morgen ook over een reeks andere kwesties die samenhangen met het losmaken van de Krim van Oekraïne. “Ik denk dat in de loop van letterlijk een of twee dagen we een volledig plan van aanpak kunnen presenteren”, aldus Aksionov.

Tegelijkertijd sloten de Russische en Oekraïense ministers van Defensie vandaag een wapenstilstand die tot en met vrijdag moet garanderen dat het niet tot een clash komt tussen de 15.000 Oekraïense en zeker 20.000 Russische militairen op het schiereiland.

‘De roebel kan al deze week worden ingevoerd’

Al voor het sluiten van de stembussen brak in Simferopol een feest uit alsof de Krim zojuist wereldkampioen was geworden, zo schrijft Emilie van Outeren morgenochtend in nrc.next:

“Aksjonov heeft gezegd dat de roebel al deze week als betaalmiddel kan worden ingevoerd. Maar verder is nog onduidelijk hoe de integratie in Rusland moet verlopen. Voor water, elektriciteit en gas is de Krim bijna volledig afhankelijk van Oekraïne. Om de gasvoorziening veilig te stellen lijken Russische militairen zaterdag een brandstoffaciliteit ten noorden van de Krim ingenomen te hebben.”

Dezelfde sfeer beschrijft Volkskrantcorrespondent Olaf Koens:

Twitter avatar obk Olaf Koens Enorm vuurwerk in Simferopol, honderden auto’s gaan toeterend over straat. Overal Russische vlaggen.

Het Westen accepteert uitslag niet

De Verenigde Staten hebben vandaag tegen Rusland gezegd dat het land de resultaten van het referendum niet accepteert. Rusland zei eerder deze week al de uitkomst van het referendum te zullen respecteren. Het Westen verzet zich hiertegen. De Verenigde Staten en Europa steunen de lijn van de regering in Kiev, dat het referendum “illegaal” heeft genoemd.

Deze voorlopige resultaten zijn niet verrassend: het was al bekend dat de meerderheid van de kiezers (1,5 miljoen) voor inlijving bij Rusland is. Op de Krim wonen voornamelijk etnische Russen (58 procent). Een kwart van de bevolking is Oekraïens en de Krim-Tataren beslaan twaalf procent.

Die laatste groep heeft vorige week laten weten het referendum te zullen boycotten. De keuze voor “behoud van de huidige status binnen Oekraïne” wordt namelijk niet gegeven: de opties zijn verregaande autonomie of deel worden van Rusland. Volgens onze buitenlandredacteur Hubert Smeets is het voor Oekraïners dan ook kiezen tussen twee kwaden.

Rutte: EU besluit morgen over nieuwe sancties tegen Rusland

De ministers van buitenlandse zaken van de Europese Unie besluiten morgen tot een inreisverbod voor Russische functionarissen en de bevriezing van tegoeden van oligarchen. Die verwachting sprak premier Mark Rutte vanavond uit in het tv-programma Jinek.

Ook al komen er nieuwe maatregelen vanuit Europa, tegelijkertijd moet volgens Rutte nog steeds worden ingezet op dialoog. De Russen zouden daar iets gevoeliger voor zijn geworden, meende hij vanavond in de toon uit Moskou te hebben geproefd. Dat kan volgens hem helpen de situatie enigszins te de-escaleren.

Het houden van het referendum noemde hij ‘zeer ernstig’. De Oekraïense grondwet verbiedt een dergelijk referendum, benadrukte hij. Als morgen inderdaad maatregelen worden afgekondigd is dat de tweede stap in de drietrapsraket waartoe de Europese regeringsleiders vorige week besloten. De laatste stap zijn economische sancties. Als die worden afgekondigd gaat Europa daar ook last van krijgen, gaf Rutte toe. “Dat is onvermijdelijk.”

Referendum volgt op demonstraties en bezettingen

De volksraadpleging werd aangekondigd na de op het Westen georiënteerde politieke omwenteling in Kiev in februari. De Russische bevolking op de Krim voelde zich naar eigen zeggen bedreigd en ondernam actie. Die kwam in de vorm van demonstraties, het bezetten van overheidsgebouwen, het inschakelen van Russische (militaire) hulp en dit referendum.

Lees ook: de Krim stemt over aansluiting Rusland. Vier vragen over het referendum