Op de bank zitten of schoffelen?

Soms heb je helemaal niks aan verkiezingsprogramma’s. In Maastricht wil de VVD dat je alleen een bijstandsuitkering krijgt als je het Nederlands beheerst. Bij de VVD en de PvdA in de Tweede Kamer, die zo’n eis in hun regeerakkoord hadden staan, weten ze allang dat dat in strijd is met het internationaal recht. Je mag alleen eisen dat mensen hun best doen om Nederlands te leren. Maar nu nog niet: eerst moet het kabinet daar een voorstel over doen, dat de Tweede Kamer nog moet goedkeuren.

Toch mag de gemeente binnenkort meer eisen van mensen in de bijstand dan ooit tevoren. En boetes opleggen als bijstandsgerechtigden zich er niet aan houden. Dus let op als je zo’n uitkering hebt: de ene partij wil er natuurlijk veel strenger in zijn dan de andere.

De VVD wil dat je alleen een uitkering krijgt als je er iets voor terugdoet: de politie helpen, koffie schenken in een verzorgingstehuis, het park bijhouden.

De SP in Amsterdam moet daar niets van hebben. Die komt met het idee van ‘maatschappelijke banen’ voor werkzoekenden, voor het minimumloon: zoals huiswerkbegeleiding of klusjes doen bij een sportclub. In Enschede vindt D66 het mooi genoeg als bijstandsgerechtigden twee dagen in de week vrijwilligerswerk doen dat „aansluit bij hun talenten”.

Als je een handicap hebt en werkloos bent, moet je eigenlijk extra opletten: voor het eerst moeten de gemeentes je aan het werk helpen. Maar de meeste lokale afdelingen hebben er nog geen ideeën over. De PvdA heeft in veel steden al wel een echt plan. Elk bedrijf dat een opdracht uitvoert voor de gemeente, moet 5 procent van het geld dat ermee wordt binnengehaald, gebruiken om werklozen of gehandicapten aan het werk te zetten.