Super chiazaad

je kunt net zo goed volkorenbrood eten

Over chiazaad doen fantastische verhalen de ronde. Gevoed door chiazaad konden boodschappers van de Maya’s en Azteken een hele dag doorlopen. Het klinkt puur, maar bedenk dat getrainde westerse wandelaars, hardhollers desnoods, dat op brood ook makkelijk een dag volhouden.

Chiazaad is het product van een oud Zuid-Amerikaans cultuurgewas Salvia hispanica. Het is als superfood in de mode vanwege de goede vetten die erin zitten, de antioxidanten, de mineralen en de vezels. De zaden van deze plant uit het saliegeslacht zijn klein – fors voor bloemzaadjes, maar veel kleiner dan graankorrels. Ze bestaan voor ongeveer een zesde uit eiwit en een derde is vet. De rest is vooral vezel en wat koolhydraat. Mineralen en antioxidanten zijn in milligrammen aanwezig.

Die olie is bijzonder. Ongeveer 60 procent ervan is het gewilde omega-3-vetzuur alfalinoleenzuur. En 20 procent is linolzuur, een even noodzakelijk omega-6-vetzuur. Dat zijn redelijk gezonde vetten, voor bloeddruk en cholesterol bijvoorbeeld.

Het helpt wel/niet om af te vallen

Chiazaad is verder rijk aan calcium en fosfor. En aan antioxidanten. Hoe gezond dat allemaal is voor mensen, is slecht vastgesteld. Voor ratten die gedwongen worden veel suiker te eten is chiazaad goed. Ze krijgen dan minder snel diabetes. En die verdwijnt weer als ze chiazaad bij hun suiker krijgen.

Op veel chia-propagandawebsites staat dat het zaad helpt om af te vallen. Er is een Maleisische wetenschappelijk review (Journal of Biomedicine and Biotechnology, online 21 november 2012) waarin vier onderzoeken bij mensen staan. Twee gaan over afvallen. In het grootste van die twee is geen invloed van chiazaad gevonden. Bij het kleinere wel, staat in het review. Maar wie dat kleinere onderzoek erop naslaat (The Journal of Nutrition, 16 november 2011 online) leest dat de Mexicaanse onderzoekers vinden dat chiazaad niet helpt bij het afvallen. De De Maleisische reviewschrijvers hebben deze week niet gereageerd op een e-mail met de vraag waar ze hun conclusie van gewichtsvermindering vandaan halen.

Chiazaad zou het hongergevoel onderdrukken, doordat de zaadjes in water tot gelei opzwellen en dan lang een vol gevoel geven. Ook zou de bloedsuikerpiek na een maaltijd met chiazaad minder hoog worden. Een verdwijnende hoge suikerpiek geeft weer een hongergevoel. Dat laatste is getest: twee uur lang, bij mensen die witbrood te eten kregen. En daarna witbrood met chiazaadjes.

Ja, inderdaad, de suikerpiek werd na het chiazaad minder hoog. Maar dat gebeurt ook bij wie gewoon volkorenbrood eet in plaats van witbrood.