opinie

    • Marike Stellinga

Ons belastingstelsel is een gedrocht – en wel hierom

Het is verkiezingstijd en dan zeggen de politici hartverwarmende dingen over de belastingen. Van Jeroen Dijsselbloem (PvdA) en Diederik Samsom (PvdA) mag de belasting op arbeid best omlaag. Dijsselbloem vindt het zelfs tijd voor een herziening van het algehele belastingstelsel. Van Alexander Pechtold (D66) mogen we stoppen met de overvloed aan btw-tarieven: dat kan simpeler. De halve Tweede Kamer was het direct met hem eens.

Nou, kat in het bakkie, zou je zeggen. Helaas. De partij die uit principe altijd voor belastingverlaging is, reageert uitermate zunig op de voorstellen. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zei dat lastenverlichting op zijn vroegst in 2017 een optie is. Het terugdringen van het begrotingstekort gaat voor. VVD-staatssecretaris Eric Wiebes zei net als iedereen te dromen van het verlagen van de belasting op arbeid, maar voorlopig zal het bij filosoferen blijven. Het is volgens Wiebes bovendien niet per se het moment om het belastingstelsel drastisch te hervormen.

Huh? De VVD die zich zo laat voorstaan op hervormingen wil niet aan deze hervorming? Halbe Zijlstra vond nog geen jaar geleden dat „het toeslagenstelsel zich had ontwikkeld tot een fraudegevoelige moloch”. Want: „Eerst belasting innen en het vervolgens teruggeven via toeslagen is onzinnig rondpompen van geld.” Applaus, maar wanneer doet u daar wat aan, meneer Zijlstra?

Het lijkt mij een uitstekend moment voor een stelselherziening. Sterker nog, het is de hoogste tijd. Niet alleen zijn de belastingen gedurende de crisis fors verhoogd (wat bezuinigingen genoemd werden, waren gewoon belastingverhogingen). Ons belastingstelsel is ook nog eens onnodig ingewikkeld geworden. Neem de btw, de belasting op consumptie. Het Centraal Planbureau schreef er deze week een vernietigend rapportje over. De btw is ingewikkeld, ontbeert logica en schiet zijn doel (lage inkomens ontzien) voorbij (want hoge inkomens profiteren het meest).

Ooit is bedacht dat voor bepaalde goederen en diensten een lagere btw-heffing geldt (6 procent) dan voor andere (inmiddels 21 procent). Met de lage heffing wil de overheid minderbedeelde mensen helpen (daarom heeft voedsel een lagere heffing) en bepaalde sectoren stimuleren (kunst enzo). Sommige sectoren zijn vrijgesteld van btw.

Het resultaat is een onbegrijpelijk btw-oerwoud. U moet voor de grap eens een uurtje rondsurfen op de btw-website van de Belastingdienst, u weet niet wat u ziet. Regels, uitzonderingen, nog meer regels en nog meer uitzonderingen. Ik begrijp nu ook waarom er een heus Btw voor dummies-boek geschreven is (prijs: 14,95).

Leest u deze krant op papier dan betaalt u het lage btw-tarief, leest u hem digitaal dan betaalt u het hoge. Als u rouwt in een rouwcentrum zonder dat er een overledene is opgebaard, dan betaalt u het hoge tarief. Voor een echte uitvaart betaalt u geen btw. Als u een nieuwe kies geïmplanteerd krijgt, valt de kies onder het lage tarief, de „fixatieschroeven” onder het hoge. Als u naar de kapper gaat, betaalt u 6 procent. Als u een manicure neemt, 21 procent. Gaat u naar de sauna, betaalt u het lage tarief, gaat u naar de zonnebank het hoge. Koopt u voer voor „vogels in de vrije natuur en voor fazanten die later uitgezet worden in de natuur”, dan betaalt u het hoge tarief. Als u voer koopt voor siervogels betaalt u 6 procent, maar dan moet het „voor minimaal 95% uit granen en voor maximaal 5% uit oliehoudende zaden bestaan”.

Wat een verspilling van ieders energie. Wat een werk voor ondernemers, wat een controlewerk voor de Belastingdienst. Maak er één lager tarief van en bespaar de samenleving deze nonsens.

    • Marike Stellinga