I love my privacy

Interview Ancilla Tilia (28) heeft zich verkiesbaar gesteld voor de gemeenteraad van Amsterdam. Ze trekt aandacht als naaktmodel en fanatiek twitteraar. En strijdt ondertussen voor meer privacy.

Foto Roger Cremers

Je zou verwachten dat iemand die meerdere keren naakt voor de Playboy poseerde weinig moeite heeft zichzelf bloot te geven. Letterlijk bloot is geen probleem voor Ancilla Tilia, maar een interview bij haar thuis, dat komt te dichtbij, dat is te intiem. ‘Love my privacy’, schrijft ze in een mailtje.

Haar modellencarrière staat momenteel op een laag pitje. Ze stond in Playboy, FHM en fetishbladen, was ‘Meest Sexy Vegetariër’ van 2008. In India is ze het gezicht van een bedrijf dat bier importeert en de afgelopen jaren werkte ze vooral als presentatrice, onder meer voor het weblog Flabber. Maar nu voert ze campagne. Ancilla Tilia heeft zich verkiesbaar gesteld voor de gemeenteraad van Amsterdam. Namens de Piratenpartij strijdt ze voor meer privacy.

Waarom poseer je wel naakt, maar mogen we niet je huis zien?

„Naakt is iets heel anders dan privacy. Modellenwerk is mijn werk, mijn lichaam is mijn gereedschap, dat voelt voor mij niet heel privé aan. Privacy gaat over wat je wilt delen. Dingen die voor anderen heel vanzelfsprekend zijn, wil ik misschien wel helemaal niet met anderen uitwisselen. No offence, maar de boeken die ik lees, de kunst die ik mooi vind, deel ik alleen met de mensen die ik ken.”

Hoe ziet het er bij jou thuis uit?

„Er staat één krabpaal en één kattenbak. Ik woon met twee katten.”

Ancilla Tilia staat derde op de kieslijst, als Ancilla van de Leest, haar echte achternaam. Ook haar voornaam kreeg ze niet bij haar geboorte – in 2011 liet ze haar naam veranderen in Ancilla. Daarvoor heette ze Linde.

Behalve model en aspirant-politica is ze een internetfenomeen. Op Twitter heeft ze bijna 25.000 volgers. Haar opiniebijdragen op de website joop.nl behoren tot de best gelezen stukken. Haar acties voor de Piratenpartij worden geregeld opgepikt door GeenStijl, dat de partij steunt en in aanloop naar de verkiezingen filmpjes laat zien die Ancilla presenteert. In augustus leidde haar bezoek aan RTL Late Night tot een relletje toen ze zanger Gordon opriep om „wat minder coke te gebruiken” omdat hij haar in de rede viel.

We spreken elkaar in een Amsterdams hotel. Het is twee uur ’s middags en ze bestelt een droge witte wijn. Ze draagt een auberginekleurig jasje, haar haren zijn twee tinten blonder dan haar natuurlijke kleur. Om haar nek draagt ze een gouden kettinkje met de tekst ‘Doubleplusgood’ – een voorbeeld van newspeak, de fictieve taal uit Nineteen Eighty-Four van George Orwell over de ultieme controlestaat. De beroemdste zin uit het boek: Big Brother is watching you.

„Iedereen die het heeft gelezen, kan parallellen zien met wat er nu gebeurt”, zegt Tilia. „Ik blijf me erover verbazen hoe makkelijk we onze privacy inleveren.”

Wanneer werd je je bewust van het privacy-issue?

„Vanaf 2002, het moment dat preventief fouilleren werd ingevoerd onder burgemeester Opstelten in Rotterdam. Dat zou tijdelijk zijn. Ik heb het vaak meegemaakt. Laatst nog, zomaar midden op de dag in Amsterdam, toen ik met vriendinnen op een terras zat waar oude omaatjes thee zaten te drinken. Het voelde als een grove inperking van mijn vrijheid.”

Waar ben je precies bang voor?

„Dat als ik later kinderen heb, vanaf het moment dat zij worden geboren alles wat zij doen wordt vastgelegd – elke route of betaling, hun hele levenswandel. De overheid weet straks alles van ons, onder het mom van voorkomen van terrorisme wordt alle denkbare informatie verzameld. De overheid krijgt te veel kennis, en dus te veel macht. Op het moment dat mijn kinderen zich uitspreken tegen een corrupte overheid, zijn ze de lul.”

Waar wil je je voor inzetten?

„Ik maak me hard voor transparantie van de overheid. Ik wil bewijs zien dat beleid effect heeft. En burgerrechten natuurlijk: het recht om onbespied door het leven te gaan.”

Wat kan de Piratenpartij betekenen voor de gemeente?

„Ik zie alles om ons heen veranderen. Het wordt steeds moeilijker om onbespied te reizen zonder dat je getrackt wordt, op steeds minder plekken kun je contant betalen. En dan heb je de gezichtsherkenningscamera’s. Op sommige plekken in Amsterdam moet je zelfs een pasje invoeren voor je je vuilnis in kunt leveren. Daar willen wij wat aan doen.”

Kun je als gemeente de winkels wel verplichten om contant geld aan te nemen?

„Het is eerder zo dat we de trend moeten keren dat het contant geld wordt uitgebannen. De bankenlobby wil het pinnen stimuleren. Je ziet dat de overheid nu ook zit te pushen: ga maar allemaal aan de bankpas, dan kunnen wij een beetje overzicht houden.

„Er worden zelfs pincursussen gegeven. Bizar.”

Hoe kan je daar als gemeenteraad een vuist tegen maken?

„Op het moment dat jij erbij zit wanneer de regels worden gemaakt, kun je daar invloed op uitoefenen. Ik heb nog niet in de raad gezeten, dus kan er geen specifieke uitspraken over doen. We laten ons zeker horen als we vinden dat het een slecht plan is. Nu zie je dat er veel beleid wordt gevoerd door de gemeente waarvan überhaupt onduidelijk is of het ergens op slaat. Van preventief fouilleren is bijvoorbeeld niet aangetoond dat het werkt.”

Moet die wetgeving niet op landelijk niveau worden geregeld?

„Ja, uiteindelijk moet de Piratenpartij ook nationaal vertegenwoordigd worden, maar ik denk dat we een voortrekkerspositie kunnen bekleden in Amsterdam. En sommige zaken zijn wel degelijk heel lokaal: of en waar preventief gefouilleerd wordt, verschilt in Amsterdam zelfs per wijk.”

Ancilla Tilia mag dan in Amsterdam op de kieslijst staan, ze werd geboren in Rotterdam. Ze woonde in de jaren negentig zes jaar in Antwerpen, omdat Ancilla’s Belgische moeder voor haar oma ging zorgen. Ze bezocht een rooms-katholieke school waar de meisjes uniformen droegen. Toen ze terugkeerde in haar geboortestad, zat ze een tijd in een kindertehuis. Haar vader speelde geen rol in haar leven. „Heel veel kinderen groeien op in een tehuis of in een pleeggezin”, zegt ze. „Het feit dat ik daar heb gewoond, is niet zo shocking.”

Wat was er mis met je?

„Het lag niet aan mij dat ik daar zat, maar aan de omstandigheden. Ik wil niet uitweiden over dingen die niet over mij gaan.”

Je zag je vader nooit?

„Die heb ik nooit gekend. Ja, ik heb hem een paar keer ontmoet. Minder dan vijf keer.”

Kon je wel aarden in Rotterdam?

„Iedereen kent de Belgenmopjes wel. Als jij dan die Belg bent, dan is dat heel vervelend. Ik moest wennen aan de Nederlandse directheid, ik was wat introvert. Ik kreeg een spoedcursus extraversie. Ik voel me nog steeds wel een beetje Vlaams. Ik mis het stukje Nederland tussen mijn zesde en mijn twaalfde. Alles wat Nederlanders leerden in die tijd qua taal, muziek of wat er toen in de kranten stond, heb ik gemist.”

In Rotterdam ging ze naar het Erasmiaans Gymnasium. Dat duurde drie jaar. „Het was een rijkeluisschool waar ik absoluut niet tussen paste. Jongens uit de klas deden de Lullo’s na van Jiskefet, die corpsballen. Ik begreep niets van die cultuur, van dat accent en die verwijzingen. Iedereen liep in merkkleding. Ik was wat alternatief, droeg wijde pijpen en verfde mijn haar donker. Blond vond ik toen maar niks.”

Ze deed nog een jaar havo, een jaar Grafisch Lyceum en een jaar Sociaal Pedagogisch Werk. Toen ze niet meer leerplichtig was, stopte ze met school.

Haar vrienden maakte ze online. Nu worden mensen door Facebook en andere sociale media gedwongen om online hun echte namen te gebruiken, destijds werd iedereen juist op het hart gedrukt een alias aan te nemen. Haar nieuwe naam vond ze toen ze haar lesboek Latijn opensloeg. Ancilla staat voor meid, of dienares.

Ondertussen werkte ze onder meer in een legerkledingwinkel. Ze werd voor het eerst gevraagd voor een fotoshoot toen ze als serveerster werkte. „Mijn eerste opdracht was voor een meisjesblad. De visagiste die mij vroeg zei: ‘Ik zoek meisjes die wel mooi zijn, maar niet te knap – dus jij bent eigenlijk perfect.’ In het blad stonden verhalen zoals: ik werd zwanger van mijn beste vriend. Daar stonden dan foto’s bij van dromerig in de verte kijkende meisjes met coltrui. Ik vond die shoots heel leuk, toen ben ik daar verder mee gaan experimenteren.

„Toen ik zeventien was, werd ik door scouts van Playboy benaderd. Natuurlijk was ik vereerd, maar ik moest wachten tot ik achttien was. Ik viel in de categorie jong en guitig. Bladen als Playboy vond ik altijd al interessant, de foto’s vond ik heel mooi. Ik ben opgegroeid op het naaktstrand, dus het bloot-ding was niet zo’n issue.”

In 2004 stond ze voor het eerst in het mannenblad. Alleen: niet als Ancilla, maar als Linde van de Leest – haar verzoek om onder haar pseudoniem in het blad te komen, werd niet ingewilligd. Gevolg: haar moeder, ook een L. van de Leest, werd gebeld door hijgers. ‘Zonder Playboy had Linde van de Leest nooit hoeven sterven’, schreef ze op joop.nl. „Ja, dat was misschien een beetje overdreven”, zegt ze nu. „Sinds ik mijn naam officieel heb veranderd, heb ik het kunnen loslaten.”

Wat vonden je ouders van je naamsverandering?

„Dat moet je aan hen vragen. Mijn familieleden moeten zelf bepalen wat ze daarover willen zeggen.” Even blijft het stil. „Ik denk niet dat het onverwacht was, mijn moeder wist al tien jaar dat ik die naam gebruikte. Zij is de enige die me nog Linde noemt, dat zal ik haar maar niet kwalijk nemen. Als mensen mij nu Linde noemen, voelt dat heel vreemd – ik gebruik die naam al tien jaar niet meer. Mensen die me zo noemen, denken dat ze me kennen, maar doen dat blijkbaar niet.”

Inmiddels doet ze geen naaktshoots meer. Ze richt zich naast de politiek op presentatiewerk. „Ik heb op het gebied van naaktfotografie alles al gedaan wat ik wilde doen. Ik heb met Erwin Olaf gewerkt, een eigen kalender gemaakt… Wanneer je in de Amerikaanse Playboy hebt gestaan en dat is altijd je grote droom geweest, ja, daarna is er niks meer hoor.”

Sinds wanneer was dat jouw droom?

„Sinds ik gevraagd werd voor de Nederlandse Playboy. Playmates waren voor mij heel beroemde succesvolle mensen of zo. Ha ha. Dat was mijn naïeve beeld. Eigenlijk lag het niet zo in mijn planning: ik wilde een vegetarische winkel beginnen, maar toen ik eenmaal gevraagd werd dacht ik: daar kan ik wel iets mee.”

Dankzij je carrière als naaktmodel krijgt de partij zo veel aandacht. Hoe voel je je daarbij?

„Ik ben blij dat ik de aandachtstrekker kan zijn, maar ik hoop dat het in de toekomst wel verandert. Ik heb wel meer interviews dan onze lijsttrekker, ja, dat klopt.”

Een van je partijgenoten zei dat jullie op één of twee zetels rekenen. Jij staat nummer drie. Wat als jij meer voorkeursstemmen krijgt?

„Ik voer geen campagne voor mijzelf, ik zeg tegen iedereen: stem op de Piratenpartij. Maar mocht dat gebeuren, dan zal ik zeker overwegen toch in de raad te gaan. Dan wordt dat een beslissing van het team, denk ik. We beslissen alles samen. Als ik er niet in kom, maar we krijgen wel één zetel ben ik ook blij, nu hebben we helemaal geen zetel – we zijn een nieuwe partij in deze stad.

„Volgens mij is er op dit moment niets belangrijkers dan privacy. Ik ben dankbaar dat ik dankzij mijn modellenwerk de mensen daarvan bewust kan maken.”