Wethouders: aanpak leegstand schiet tekort

Onwillige eigenaren lege kantoorpanden blokkeren alternatieven

De Wet kraken en leegstand helpt niet bij het terugdringen van leegstand. Dat schrijven de Amsterdamse wethouders Freek Ossel (wonen) en Maarten van Poelgeest (ruimtelijke ordening) aan minister Stef Blok (Wonen, VVD). Het instrumentarium, stellen zij, „schiet ernstig tekort”. De gemeente Tilburg heeft soortgelijke kritiek op de wet.

Het Amsterdams gemeentebestuur heeft tweeënhalf jaar lang, met een verordening op basis van deze wet, geprobeerd eigenaren van lege kantoren ertoe te dwingen nieuwe huurders toe te laten. „De resultaten zijn tot op heden minimaal”, schrijven de wethouders. „De wet maakt de doelstelling om de leegstand met extra kracht aan te pakken wat ons betreft niet waar.” Minister Blok kon vanochtend nog geen reactie geven op de brief.

Amsterdam is een van de twee gemeenten die na de invoering van de wet in 2010 een verordening hebben opgesteld om eigenaren van leegstaande kantoren te dwingen tot medewerking aan de transformatie van hun panden. Tilburg is de enige andere gemeente die dat heeft gedaan. De overige gemeenten waren van meet af aan sceptisch over de effectiviteit van de wet, zegt wethouder Van Poelgeest in een toelichting.

Woonwethouder Berend de Vries van Tilburg liet vanochtend weten dat ook daar de wet niet heeft geholpen om onwillige eigenaren tot medewerking te dwingen. Zij blijken tal van mogelijkheden te hebben om te traineren en te ontsnappen. Eigenaren kunnen tegen elke tussenstap bezwaar of beroep aantekenen. En in laatste instantie, zeggen Van Poelgeest en Ossel, kan een eigenaar zijn panden (leeg) verkopen en moet de gemeente met de nieuwe eigenaar helemaal opnieuw beginnen te onderhandelen.

De wethouders doen enkele aanbevelingen om de wet te verbeteren. Een daarvan is dat een besluit van de gemeente ook blijft gelden voor de nieuwe eigenaar van een verkocht pand. Volgens de wethouders zou ook het aantal stappen en termijnen in de wet minder moeten worden. Nu is het een „traag en langlopend traject”.

Amsterdam heeft de wet aangegrepen om de „economische schade en dreigende verloedering van gebieden” ten gevolge van de leegstand te bestrijden. In de stad staat 1,3 miljoen vierkante meter kantoorruimte leeg, 17 procent van de totale oppervlakte.

Door overtuigingskracht van de wethouders en medewerking van bereidwillige eigenaren, is Amsterdam er tijdens de afgelopen vier jaar in geslaagd 350.000 vierkante meter kantoorruimte - een kwart - om te zetten in woningen, hotels, bedrijfsruimten of ander gebruik. De wethouders hadden gehoopt met de wet in de hand meer te kunnen bereiken.