Uli Hoeness gaat meteen de cel in

In het ‘krankzinnigste proces’ van de eeuw veranderde oud-voetballer en voorzitter van Bayern München Uli Hoeness in vier dagen van modelburger en weldoener in belastingcrimineel Ulrich H.

Uli Hoeness (midden) met zijn advocaten vlak voordat hij door de rechtbank in München werd veroordeeld tot 3,5 jaar celstraf wegens belastingfraude. Foto’s Reuters

Het ‘krankzinnigste proces’ van de eeuw is het al genoemd. De zaak tegen de voorzitter van FC Bayern, Uli Hoeness, eindigde gisteren met een veroordeling tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van drie en een half jaar – hij ziet af van hoger beroep en gaat meteen de cel in. En dat wegens het ontduiken van de belastingen voor een bedrag van, minstens, 28,5 miljoen euro. Terwijl het OM op maandag, bij het begin van het proces, uitging van een bedrag van 3,5 miljoen.

Niet vaak vertoond was ook dat de verdachte deze week openlijk door zijn eigen raadsman de mond werd gesnoerd. Hoeness hoopte aan straf te ontkomen door zichzelf te melden en zo, volgens de geldende amnestieregeling, aanspraak te kunnen maken op straffeloosheid, zoals zestigduizend andere Duitse belastingplichtigen afgelopen jaar deden. Voorwaarde daarvoor is wel dat de ‘belastingzondaar’ zich op eigen initiatief meldt.

Maar de rechter geloofde niet dat Hoeness zich had gemeld als de pers begin vorig jaar hem niet op het spoor zou zijn geweest. Zijn ‘zelfaangifte’ was een poging de dans te ontspringen. Daarbij kwam hij pas tijdens het proces over de brug met informatie. In een verlaat streven schoon schip te maken, gaf Hoeness ter zitting met zo’n grote ijver zijn door gokverslaving gedreven financiële transacties op een geheime Zwitserse bankrekening bloot, dat zijn advocaat ingreep, een keer door schreeuwend met de vuist op tafel te slaan. „Praat toch geen onzin!” (Herr Hoeness, erzählen Sie uns doch nichts vom Pferd!) Zijn cliënt was bezig een volledige bekentenis af te leggen in de rechtszaal, wat niet echt een strafuitsluitingsgrond is.

Dat Hoeness afgelopen week in alle kranten te zien was, juichend op de tribune van zijn geliefde club, droeg ook niet erg bij aan het beeld van de berouwvolle zondaar. In vier dagen tijd veranderde modelburger en weldoener Hoeness, de voorzitter van de meest succesvolle Duitse voetbalclub, in Ulrich H., belastingcrimineel. Na afloop van het proces gisteren verklaarde de rechter dat „van vrijspraak geen enkel moment sprake was geweest”.

Zeker zo opmerkelijk als het proces zelf, zijn de reacties in de samenleving. De belangstelling is overweldigend, zelfs voor een land dat verslaafd is aan het ene mega-proces na het andere. Nog maar kort geleden ging het om de ex-bondspresident, en doorlopend is er nog steeds dat andere ‘proces van de eeuw’ tegen Beate Zschäpe, verdacht van tien neonazistische moorden op migranten.

Maar de zaak-Hoeness is van geheel andere orde. De hele week wordt al door alle media verslag gedaan van alle mogelijke details. Gisteren explodeerde het eerste half uur na de uitspraak twitter met 25.000 tweets. En natuurlijk zijn de meningen over Hoeness zwaar verdeeld, zoals ook gisteravond bleek uit maar liefst drie talk-shows die aan het proces waren gewijd. Niet helemaal verrassend: in Beieren overheerst medeleven. En de neiging tot vergoelijking. Hoeness heeft zoveel goeds gedaan. Hij creëerde banen met zijn worstfabriek. Hij schonk vijf miljoen euro weg aan liefdadigheid. En hij heeft toch ook al vijftig miljoen euro belastingen betaald in zijn leven. Voor de rechtbank stond gisteren tussen de vijfhonderd belangstellenden iemand met een spandoek Free Uli.

In de rest van de bondsrepubliek is de stemming tamelijk anti-Uli. Op internet valt hoon hem ten deel. ‘Papaschlumpf’ is nog mild als hij schrijft: „Ik heb geen medelijden met de man, met de worstfabrikant en de gokker niet. Ik vind ook: hij heeft geluk met dit vonnis in het licht van het enorme bedrag wat hij ontdoken heeft.”

Politici hebben het vonnis met instemming begroet. Sommigen wat enthousiaster dan anderen. Zo sprak Sahra Wagenknecht van die Linke over de ‘criminele energie’ van Hoeness en legde zij een verband met onderbetaling en tijdelijke contracten in zijn worstfabriek. Het ministerie van bondskanselier Angela Merkel (CDU) liet op vragen van media alleen weten „niet te reageren op individuele strafzaken”.

Hoeness liet vanochtend weten dat hij niet in beroep gaat. Ook treedt hij met onmiddellijke ingang terug uit al zijn functies bij Bayern. „Belastingontduiking was de grootste fout van mijn leven. Ik aanvaard de consequenties van die fout.” Weekblad Die Zeit noteert dat prominenten die in de fout gaan voorheen nog een voorkeursbehandeling kregen, maar tegenwoordig zo heftig worden veroordeeld door het ‘schervengericht van de publieke opinie’ dat zij uitgestotenen worden. Hoeness heeft recht op een maatschappelijk hoger beroep, vindt het weekblad. Want „de toon van de kritiek verraadt veel over het land dat hem ooit verafgood heeft.”