Niet mooier, maar gekker

Photoshop wordt vooral gebruikt om foto’s te verfraaien // Maar kunstenaars gebruiken het nu om foto’s absurdistisch te maken // Kunstenaar Duko van Nierop shopt honden op mensenlijven

Wil je met Leonardo DiCaprio? President Obama? Kan allemaal. Het enige wat je hoeft te doen, is hun hoofd naast je eigen plakken, of andersom.

Grafisch vormgever Everett Hiller doet het al jaren: hij plakt filmsterren en presidenten in foto’s van doodgewone huisfeestjes in doorzonwoningen en het resultaat is, behalve net echt, erg grappig.

Op de bank met Beyoncé

En ook de New Yorkse grafisch vormgever Patrick Thorendahl (@Peejet op Twitter en Instagram) bewerkt graag foto’s, met vreemd resultaat. Hij zet zichzelf – een doorsnee, niet bijzonder knappe, blanke jongeman in joggingbroek – tussen Beyoncé en Jay-Z op de bank, met Miley Cyrus in bed of met Kanye in een stoeipartij. Hij heeft al honderden foto’s zo bewerkt, en heeft nu 138.000 volgers op Instagram.

Het bewerken en manipuleren van foto’s met computerprogramma’s gebeurt natuurlijk al jaren – het programma Adobe Photoshop verscheen voor het eerst in 1990. In tijdschriften maken ze er modellen dunner of gladder mee. Ook met nieuwsfoto’s wordt wel eens geknutseld, zie het schandaal rondom de winnende World Press Photo van vorig jaar.

Meestal wordt deze soort fotobewerking echter ingezet om de wereld móóier te maken, tenminste in de ogen van de bewerkers. Wat nieuw is aan het werk van Hiller en Thorendahl is dat foto’s niet mooier worden, maar gekker. Je ziet dat er iets niet klopt.

Hondmensen en burgerlijkheid

Ook de Nederlandse kunstenaar Duko van Nierop knutselt graag met foto’s. „Ik denk dat mensen het surrealistische gebruik van fotobewerking ook in mijn foto’s herkennen.” Zijn werk wordt wel vergeleken met dat van Hiller en Thorendahl. Muffige of clichématige Amerikaanse gezinsfoto’s en vakantiekiekjes verandert Van Nierop door van één van de aanwezigen op de foto een hond te maken. De serie DOG LIFE is het resultaat: een serie shapeshifters te midden van een heleboel burgerlijkheid. „Juist omdat je ziet dat het niet kan, is het grappig”, zegt hij.

Van Nierop was al langer gefascineerd door gezinsportretten en de slechte vakantiefoto’s die je te pas en te onpas vindt op internet – of in de fotoboeken van je ouders. Waarom hij er honden in zet? „In mijn hoofd veranderen die mensen in honden. Als ik het bewerk en laat afdrukken, kunnen andere mensen mijn fantasie ook zien.”

Hedendaags photoshop-surrealisme zou je het kunnen noemen. Wat je ziet is de fantasie van de maker. Het shoppen moet wel goed gebeuren, vindt Van Nierop. „Als het technisch goed is gedaan, als de kleuren en de schaduwen kloppen, is het grappiger.”

    • Pauline Bijster