Gudelj blijft wèl overeind tegen Russen

Hoewel de ploeg uit Alkmaar in de achtste finales van de Europa League met 1-0 won, was Anzji fysiek veel sterker. Kunnen onze eredivisieclubs daar nog wel mee omgaan?

Aron Jóhannsson (rechts) van AZ scoort uit een penalty het enige doelpunt. De bal ging door de handen van keeper Mikhail Kerzhakov van de Russische club Anzji Machatsjkala. Foto ANP

Dan heb je als Europese voetbalbond niet alleen een scheidsrechter, twee assistent-scheidsrechters en een ‘vierde man’ aangesteld, maar ook nog een vijfde en een zesde. Die laatste twee staan permanent op de achterlijn, om mede te bepalen of een overtreding een strafschop is en, vooral, om te beoordelen of een ogenschijnlijk doelpunt ook echt een geldig doelpunt is.

Gisteren stond de Italiaan van dienst perfect opgesteld toen spits Aleksandr Bukharov van de Russische degradatiekandidaat Anzji Machatsjkala de bal over de Costa-Ricaanse AZ-keeper Esteban heen kopte. De assistent van scheidsrechter Daniele Orsato stond nog geen vijf meter van het tafereel vandaan, precies parallel met de doellijn. En toch lijkt het erop dat hij de Russen een treffer onthield. Een beter argument voor de invoering van doellijntechnologie is er niet.

Zo mocht AZ op geen enkele wijze klagen dat het gisteren in de achtste finales van de Europa League een 1-0 overwinning op Anzji behaalde. Ook los van de niet toegekende treffer was het een mirakel dat de Russische ploeg, in eigen land nummer laatst op de ranglijst, Alkmaar doelpuntloos verliet. De kansenverhouding was veertien tegen zes in Russisch voordeel. En de door de IJslandse spits Aron Jóhannsson benutte penalty werd eigenlijk gestopt door keeper Mikhail Kerzhakov, maar rolde vervolgens over diens handen het doel in.

Na de uitverkoop van vorige zomer, waarbij wereldtoppers als de Kameroense spits Samuel Eto’o de club verlieten, leek er weinig over van Anzji Machatsjkala, de club uit de Russische republiek Dagestan. Maar de laatste plaats in de Russische competitie zegt niet alles, wist ook AZ-coach Dick Advocaat. „De nummer zeven van Rusland speelde dit seizoen ook twee keer Feyenoord van de mat. Die competitie is gewoon sterk.”

Hoewel het verschil met anderhalf jaar geleden, toen de Russen in Alkmaar met 5-0 wonnen, groot was, kan ook het wereldtopperloze Anzji inderdaad nog altijd aardig ballen. Achterin een paar stevige kerels en voorin een paar behendige voetballers. Centrale verdediger Jeffrey Gouweleeuw wist af en toe even niet meer waar de bal was. Bij Anzji was de Oekraïense rechtsbuiten Oleksandr Aliyev, vier jaar geleden nog trefzeker tegen Oranje, de gevaarlijkste man. Vlak voor rust raakte hij uit een vrije trap de bovenkant van de lat.

Advocaat, die in de tweede helft wegens aanmerkingen op de leiding naar de tribune was gestuurd, sprak na afloop van de wedstrijd een waar woord. „Fysieke strijd, daar zullen wij Nederlanders toch aan moeten wennen, Europees gezien. Deze wedstrijd was totaal anders dan vorig weekend tegen Heracles. Zie ook Ajax, dat fysiek tekort kwam tegen Red Bull Salzburg.”

Lichtgewichten

Zo is het precies. Tegen Heracles kunnen de spelers van AZ in alle vrijheid een bal aannemen, bedenken naar wie ze hem willen spelen en die pass ook rustig uitvoeren. Lichtgewichten als linksbuiten Roy Beerens en de Paraguayaanse middenvelder Celso Ortiz hadden het tegen Anzji heel wat moeilijker. Geef een Nederlandse ploeg wat minder ruimte en gooi de beuk erin – meer is niet nodig om eender welk eredivisie-elftal te ontregelen.

Wie blijven er dan overeind? De keeper natuurlijk, die zich behalve met zijn uiterste krachtsinspanning om het bijna-doelpunt te voorkomen ook met andere reddingen onderscheidde. En verder? Eén speler voelde zich prima op zijn gemak tussen de Russische krachtpatsers. Nemanja Gudelj is zijn naam, middenvelder zijn beroep en Brabants zijn tongval. Omdat zijn vader Nebojsa jarenlang een verdienstelijk linksback bij NAC was, groeide Nemanja vanaf zijn vijfde op in de omgeving van Breda.

Onwaarschijnlijk fanatiek

Zelf werd de jongste Gudelj groot bij NAC, waar hij doordrong tot het eerste elftal, nog even met zijn eigen vader als trainer. AZ kocht hem afgelopen zomer. In de afgegleden eredivisie is Gudelj een van de weinige spelers die een wedstrijd afsluit met gras onder zijn scheenbeschermers en die ook nog goed kan voetballen. Hij ziet er stoer uit, met een karakteristiek bandje om zijn lange manen in bedwang te houden, maar praat gemoedelijk. Op het veld is hij onwaarschijnlijk fanatiek. Zo schreeuwt hij het uit als een medespeler hem de bal niet geeft terwijl hij er goed voor staat.

Afgelopen week, na het afhaken van Kevin Strootman voor het WK, werd Gudelj in verband gebracht met het Nederlands elftal. Weliswaar maakte hij vorige week zijn debuut voor Servië, maar dat was een niet-bindende oefenwedstrijd. Het kan dus nog. Tegen Anzji bewees hijdat hij ook buiten de eredivisie aardig overeind blijft.

AZ, dat dit seizoen in de Europa League nog geen westelijker gevestigde tegenstanders trof dan Slovan Liberec uit Tsjechië, houdt ondanks alles als enige Nederlandse ploeg stand in Europa. In de voorronden was het bijna misgegaan tegen Atromitos uit Griekenland en ook tegen Slovan wankelde het elftal van Advocaat. Maar als AZ volgende week de hel van de Moskouse voorstad Ramenskoye overleeft, lonkt de kwartfinale. Daarin komen vrijwel uitsluitend Europese topploegen uit, zoals Benfica en Valencia.

Dat rechtvaardigt geen zure woorden over de prestatie van AZ, zoals Advocaat na afloop terecht opmerkte.