De Krim is slechts het begin, als Poetin zou willen

Zondag houdt de Krim een referendum over aansluiting bij Rusland // Poetin wil de Russische invloedssfeer afbakenen // Welke andere opties heeft hij daarvoor?

Poetin leeft in een andere wereld. Dat zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel vorige week tijdens een crisistelefoontje met president Obama. Ze kan het weten. Op haar bureau staat een portret van Catharina II de Grote, de Duitse prinses die tsarina van Rusland werd en eind achttiende eeuw de expansie van het Russische Rijk in westelijke en zuidelijke richting leidde en onder meer de Krim op de Turken veroverde.

Merkel snapt dus heel goed wie dezer dagen Poetins grote voorbeeld is. Zeker nu de Krim, die sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 bij Oekraïne hoort, zich de facto heeft aangesloten bij Rusland en het sluwe machtsspel van de Russische regering zijn vruchten begint af te werpen.

Het gaat Poetin vooral om het afbakenen van Ruslands invloedssfeer. Dat gebeurt nu in een land dat onlosmakelijk met de Russische geschiedenis is verbonden. Daarnaast speelt een botsing van ideeën een rol, waarin transparantie en democratie tegenover een autoritair en corrupt bestuur staan. Was het niet Poetin die in de jaren negentig, nog voordat de wereld hem kende, zei dat Rusland slechts met straffe hand kon worden geleid?

Door zijn land met andere autoritair bestuurde staten als Wit-Rusland, Kazachstan en het Oekraïne van oud-president Janoekovitsj te verenigen, hoopte hij die stelling te bekrachtigen. Vandaar dat hij het niet kan hebben dat Oekraïne voor een andere koers kiest.

Nu de Krim weer bij Rusland lijkt te horen, rijst de vraag wie hetzelfde lot kan overkomen. Zeker nu Poetin afgelopen week heeft gezegd dat Rusland zich het recht voorbehoudt om in die landen in te grijpen waar de rechten van etnische Russen worden bedreigd.

En dan gaat het natuurlijk om de voormalige Sovjetrepublieken die in 1991 of ’92 hun onafhankelijkheid uitriepen nadat de communistische Sovjet-Unie, bestaande uit Rusland en veertien republieken, uiteenviel.

Poetin heeft het voor het uitkiezen wanneer hij het Sovjetrijk zou willen herstellen. Voor iedere inval is wel een passend excuus te verzinnen, zeker omdat het Russische parlement instemt met alles wat Poetin de parlementsleden voorlegt. Kijk naar de kaart van wat vroeger de Sovjet-Unie was, en je ziet Poetins speelveld.

    • Michel Krielaars