Zelfs de mopperaars zijn blij van Nederland

Amsterdam heeft nog steeds geen Noord-Zuidlijn // Maar Rotterdam bouwt in no time gewoon een goed, nieuw station // Maar wat maakt een station eigenlijk goed?

Het is elke dag hetzelfde liedje: honderdduizenden mensen drukken hun fiets in een overvolle stalling of komen in drommen uit de tram in de stationshal aan. Daar schuifelt het leger van forensen naar het juiste perron, dat met een beetje geluk bereikbaar is per werkende roltrap. Zodra de trein arriveert, wijkt de meute uiteen om vervolgens hutjemutje te gaan staan bij de deuren. Na een stille strijd om de stoelen, herhaalt zich bij aankomst het liedje in omgekeerde volgorde.

Het is druk op de Nederlandse stations. Te druk. Alleen al in de vier grote steden reizen elke dag 650.000 mensen per trein. En het worden er steeds meer. Daarom is ongeveer tien jaar geleden besproken, en in 2007 besloten, dat deze vier stations (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Utrecht) plus Arnhem en Breda vergroot zouden worden. Waar de andere stations nog midden in de verbouwing zitten, is Rotterdam na zeven jaar klaar. Vandaag om 14.00 uur opent koning Willem-Alexander het station.

Na sluiting van het oude stationsgebouw van architect Sybold van Ravesteyn, prijkte vier maanden ‘Traan Laten’ op de gevel. Zo voelde het ook. Een afscheidsgroet aan een markant gebouw waar veel herinneringen verborgen lagen.

Je voelt je nietig...

Maar dat is lang geleden. En lijkt nog langer geleden als je nu op Rotterdam CS komt. Wie denkt er nog aan dat kleine betonnen gebouw wanneer zijn trein in het nieuwe glaspaleis aankomt, hij langs leuke winkels schrijdt en zich met duizenden anderen heel nietig kan voelen in de schitterende hal met houten bekleding?

Bernard Hulsman, de architectuurrecensent van NRC, geeft het station het maximale aantal ballen: 5. Hij roemt het hergebruiken van delen van het oude gebouw, zoals de ‘speculaasjes’, de hoekige beelden waarmee het oude stationsgebouw was versierd, de oude letters en de klok. „Het nieuwe CS van Rotterdam is een weergaloze ode geworden aan het oude en Rotterdam hoeft niet langer te treuren over het verdwijnen van de mooie Van Ravesteyn.”

Reizigersvereniging Rover vindt dat het openbaar vervoer „met recht en reden trots mag zijn op het nieuwe station Rotterdam Centraal”, zegt voorzitter Arriën Kruyt. „Het is een mooi station dat gebouwd is voor de reiziger. De overstap van trein naar metro, tram en bus is perfect.”

Zelfs op Twitter, de plek waar mensen alles willen en kunnen vertellen, is eigenlijk geen negatief geluid te vinden over het nieuwe station. De reacties zijn vooral zoals die van Caren Schipperus: „Sodemieters, het nieuwe station Rotterdam Centraal @NS_online daar krijg je gewoon kippenvel van. Allure! Kracht! Da’s nog eens aankomen.”

Rotterdam heeft, kunnen we wel stellen, het beste station van Nederland.

Vind maar eens iemand die het er niet mee eens is. Lukt niet. Als ultieme test vragen we het aan: een echte Amsterdammer (Youp van ’t Hek), een bekende architect die niét betrokken was bij de bouw (Erick van Egeraat) en onze nationale mopperkont (Maarten van Rossem).

Cabaretier Van ’t Hek: „Wat ik ervan heb gezien, is magistraal. Als ik in Rotterdam moet spelen, wil ik wel een uurtje verblijven op het station. En dan te bedenken dat ze het daar in 4 uur hebben neergelegd, en wij er in Amsterdam 36 jaar over doen.”

... je stapt uit in een wereldstad

Architect Van Egeraat: „In de jaren zeventig stapte je vanuit het station in een hertenkamp. Nu stap je in een wereldstad. Het station is waanzinnig en doet wat het moet doen: het helpt het stationsgebied en de stad vooruit. Werkgevers zullen zich er graag vestigen.” Bovendien, zegt hij, is het een goed openbaar gebouw, omdat het heel duidelijk is. „Ervaringen van gebouwen bestaan uit clichébeelden. Eén karakteristiek, een logische in- en uitgang. Amsterdam CS is moeizaam, het is een zoekplaatje waar je doorheen moet. In Rotterdam is groots gedacht op grote schaal, tegelijkertijd is er op kleiner niveau oog voor detail.”

De laatste criticus, historicus Van Rossem: „Ik was er laatst en het maakte een heel gunstige indruk op me. Ik blijf betreuren dat het oude gebouw gesloopt is, maar dan moet ik ook weer denken aan de overkappingen die los van elkaar waren en dat je alsnog nat stond te regenen op het perron. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik niet ontevreden ben over het nieuwe station. En, het belangrijkste, het is af. Wat een immense opluchting.”

... en reizen wordt weer leuk

Samen met De Rotterdam, het immense kantoor- en woongebouw van OMA op de Kop van Zuid en de overdekte markthal die eind dit jaar klaar is, is het station een publiekstrekker. Dat merkten The New York Times en de Rough Guide al op en zetten Rotterdam op hun lijstje van de tien steden die je dit jaar bezocht moet hebben. Het station is niet enkel een overstapplaats meer, maar het verwelkomt bezoekers en dirigeert ze de binnenstad ín – de punt van het station wijst niet voor niets de centrumkant op.

De toeristenstroom zwelt aan. En zelfs het aantal mensen dat in de Rotterdamse binnenstad wil en gaat wonen, neemt toe. Jarenlang trokken veel studenten de stad uit zodra ze elders werk hadden of een gezin begonnen.

Tot nu. Het nieuwe station maakt reizen weer leuk én helpt de stad vooruit.

Rotterdam CS is het beste station en het beste wat Rotterdam is overkomen.