Streepjescodes zonder streepjes

Computerwetenschappers en designers bedachten samen een oplossing voor lelijke streepjes- en QR-codes: aestheticodes.

Aestheticode van ontwerper Nicole Levenberg met een verborgen digitale link

Streepjescodes zijn lelijk en geen consument heeft er wat aan. Daarom worden ze meestal verbannen naar een ongevaarlijke plek op een product, bijvoorbeeld een etiket op de achterkant. De laatste tijd zijn QR-codes aan een opmars bezig; dat zijn die vierkante ruitjespatronen waar je je mobieltje op kunt richten voor ‘meer informatie’. Je wordt dan naar een website, een reclamevideo of een aanbieding gejonast. De klant moet makkelijk bij die codes kunnen met de camera van zijn smartphone. Maar ontwerpers van etiketten, verpakkingen en reclameposters vinden ze lelijk.

De nieuwe aestheticodes, bedacht aan de universiteit van Nottingham, kunnen dit conflict oplossen. In bijna iedere afbeelding, in bijna elke stijl, kan digitale informatie worden verstopt.

Een aestheticode bestaat uit een door de maker zelf te kiezen aantal ‘regionen’. Dat zijn gebieden omsloten door een ononderbroken lijn. De vorm daarvan doet er niet toe. Elk van deze gebieden heeft een of meer ‘klodders’ (blobs) die eruit mogen zien als stipjes of als omgekieperde inktpotten, of iets daartussenin. De informatie zit ’m in het aantal regionen en het aantal klodders in elk gebied. De aestheticode van een bepaalde afbeelding kan iets zijn als 1:1:2:3:3:4:4 (zeven regionen met telkens het aantal stippen in een gebied). Een app op een smartphone kan de regionen en klodders herkennen en deze informatie koppelen aan de onvermijdelijke website, reclamevideo of aanbieding.

Zo krijgen ontwerpers hun vrijheid terug. De vorm en dikte van de grenzen van de regionen is niet voorgeschreven, als de gesloten lijnen maar door een app herkend kunnen worden. Een grote diversiteit aan grafisch materiaal prijkt nu op aestheticodes.com: van werktekeningen tot jugendstil-achtig gekriebel. Op dezelfde site wordt verwezen naar apps die iedereen kan downloaden.

Het blijft wel ‘werk in uitvoering’, zegt de leider van het project, computerwetenschapper professor Steve Benford. „Deze codes laten meer creativiteit toe. Maar er zijn nog beperkingen. Als het aantal regionen en het aantal blobs in een regio toeneemt, wordt het moeilijker voor de app om de bedoelde code te herkennen. Op dit moment kunnen we nog maar een paar honderd codes van elkaar onderscheiden.” Het aantal mogelijke QR-codes daarentegen is praktisch gesproken oneindig.

Aestheticodes heeft al etensborden en menukaarten laten maken met oogstrelende codes erop, die kunnen verwijzen naar de samenstelling van de maaltijd of naar het dagmenu. Zo kan een restaurant elke dag een ander menu aanbieden zonder de fysieke kaart te hoeven aanpassen. Een code kan verschillende keren op zo’n bord staan zonder dat het opvalt. Op die manier hoeft het niet te hinderen als je je bordje nog niet helemaal hebt leeggegeten.