Speculeren op val van Herbalife

Herbalife verkoopt sportdrankjes en vitaminepillen via tussenpersonen. Een hedgefonds gokt erop dat dat illegaal is.

Illustratie Studio NRC

Beleggers willen winst maken en dat geldt ook voor Bill Ackman, een hedgefondstitaan uit New York. Op zichzelf is daar niks mis mee, maar door zijn miljardeninvestering in Herbalife heeft Ackman kritiek over zich afgeroepen. Want zijn winstmotief voedt een ware vernietigingscampagne tegen de maker van voedingssupplementen en vitaminen.

Het aan Wall Street genoteerde Herbalife zit in de tang van Ackman. Met zijn hedgefonds Persing Square heeft hij een miljard dollar (720 miljoen euro) ingezet op de instorting van Herbalife. Hij beschouwt het bedrijf als een illegaal piramidespel. Volgens Ackman zijn de slachtoffers nietsvermoedende, arme verkopers die geloven dat Herbalife ze rijk kan maken.

Zijn zogenoemde short betekent dat Ackman alleen winst boekt zodra de koers van Herbalife daalt. ‘Short gaan’ is niet omstreden, maar wat Ackman doet om de koers te drukken is opzienbarend. Met zijn enorme vermogen tracht hij toezichthouders en wetgevers in Washington en een aantal Amerikaanse staten te beïnvloeden. Woensdag boekte hij succes toen Herbalife bekend maakte dat de federale handelscommissie een onderzoek in gang heeft gezet naar de handelspraktijken van het bedrijf. Het zegt het onderzoek te verwelkomen om „de gigantische hoeveelheid misinformatie” rechtgezet te krijgen.

Ackman hoopt evenwel dat dit onderzoek bedrog en corruptie aan het licht zal brengen, met een dalende beurskoers – en winst voor hem – als gevolg. Als een kruisvaarder belooft hij om de onderneming te ondermijnen tot het faillissement in zicht is.

Herbalife vecht terug en valt het karakter van Ackman aan: „Cynisch, egoïstisch, frauduleus, roekeloos.” De onderneming voelt zich gesteund doordat The New York Times zondag een exposé publiceerde over Ackmans – mogelijk illegale – pogingen om politieke invloed af te kopen.

De hedgefondsmanager betoogt dat het bedrijf arme latino’s en zwarte Amerikanen uitbuit. Door hen winst te beloven als ze de producten van Herbalife aan de man brengen, misleidt het miljardenbedrijf de kwetsbaarste groepen met een klassieke piramidefraude, zegt Ackman.

Langs de sportvelden in arme delen van New York en Los Angeles en tal van andere steden zijn Herbalife-verkopers te zien, die proberen om sportdrankjes, poeders en vitaminepillen te verkopen. Volgens Herbalife zijn die producten gezond en de handelspraktijken in orde.

Inmiddels heeft Ackman beloofd dat hij elke dollar eventuele winst op zijn short aan liefdadigheid zal geven. Maar los van zijn eigen winst staan er enorme bedragen op het spel voor andere beleggers die Pershing Square dient. Hoe meer Herbalife verliest hoe beter, ook voor hen.

Dat Ackman dinsdag opnieuw de aanval koos met kritiek op de handelspraktijken in China, voedde vooral de kritiek op zijn hetze. Het bedrijf krijgt ook steun van onafhankelijke waarnemers. „Het begint te lijken op een poging om de prijs in beweging te brengen”, zei Harvey Pitt, een oud-voorzitter van der Amerikaanse beurstoezichthouder SEC, „in plaats van een poging om de waarheid boven tafel te krijgen.”

Het nieuws van gisteren over het federale onderzoek deed de beurskoers geen goed: het aandeel Herbalife tuimelde met 7 procent omlaag.

    • Diederik van Hoogstraten