Rode hartjes, om leven in het dorp te houden

Tot de verkiezingen op 19 maart doet nrc.next verslag van hete hangijzers Lokale kwesties zeggen veel over de samenleving Wat als de politiek de enige school in je omgeving wil wegbezuinigen?

De basisschool in Schore kost de gemeente 170.000 euro. Foto Jasper Juinen

Opeens hoorden ze in Schore dat Omroep Zeeland langs zou komen, om opnames te maken voor het verkiezingsprogramma De Stembus. Een kans die het actiecomité Hart voor Schore meteen aangreep. Schorenaren werden opgeroepen rode hartjes achter hun ruit te plakken, het symbool voor de strijd voor behoud van basisschool De Tunnel. Die wordt met sluiting bedreigd. Om 12.00 uur diezelfde dag nog hingen ze overal in het dorp.

Het bleek een misverstand. Omroep Zeeland kwam niet. Ze waren in de gemeente Kapelle geweest, waar Schore deel van uitmaakt. Schore was overgeslagen. Maar toch, zeggen de bewoners: het illustreert maar mooi de gemeenschapszin in Schore.

Van een beetje media-aandacht kijken ze in het Zeeuwse dorp – vlakbij de Westerschelde, zo’n vijfhonderd inwoners – niet meer op. Shownieuws was laatst ook al geweest, vertelt juf Annemarie van De Tunnel. Op het schoolplein scheuren kinderen voorbij op stepjes, daarachter begint de polder.

De affaire met De Tunnel begon al in 1996, met een fout van de toenmalige wethouder van Onderwijs. Hij vergat de school aan te melden in Den Haag, waardoor De Tunnel de financiële toeslag voor kleine scholen verloor. En dat bleek niet meer terug te draaien. Een unieke situatie in Nederland. De wethouder stapte op, en de gemeente Kapelle, die bestaat uit vier dorpen en twee buurtschappen, besloot bij te springen en deels de kosten op te vangen. Die liepen erg op: inmiddels kost de school de gemeente 170.000 euro per jaar.

‘Die school is te duur’

Dat werd een aantal partijen in de gemeenteraad na achttien jaar te veel. Moet Kapelle eeuwig bloeden voor een fout die zo lang geleden is gemaakt, vragen ze zich af, zeker nu er zo zwaar bezuinigd moet worden. Eind vorig jaar werd een motie aangenomen om de subsidie in 2017 stop te zetten. Gemeentebelangen Kapelle stemde tegen, en de VVD uiteindelijk ook.

De verhoudingen staan sindsdien op scherp in de coalitie van SGP, VVD en CDA. Van de SGP wordt op het schoolplein en in de oppositie gefluisterd dat ze tóch niets ophebben met openbaar onderwijs, en het daarom niet erg vinden als De Tunnel verdwijnt – iets wat SGP-wethouder van Onderwijs Leo Koster stellig ontkent.

De houding van de VVD wekte ergernis bij het CDA. De VVD was vroeg aan de verkiezingen begonnen, was het vermoeden van de coalitiegenoot. Onzin, zegt VVD-lijsttrekker en wethouder Jon Herselman. „Wij willen het stoppen met de subsidie niet koppelen aan een bezuinigingsmaatregel.” De VVD zegt alles te willen doen wat „redelijkerwijs” mogelijk is om de school te redden. CDA-lijsttrekker Evert Damen: „Wat zegt ‘redelijkerwijs’ als de VVD na de verkiezingen de financiering toch stopt?” Ook bewoners vrezen een verkiezingsstunt.

De vechtersdorpen staan samen sterk

Maakt het iets uit wat 500 inwoners van een dorp stemmen omwille van een basisschooltje, in een gemeente waar er 13.000 wonen? Peter Ganseman van Gemeentebelang denkt van wel. „Het kan zo een restzetel schelen.” En dat kan het verschil maken. De grootste partijen, de coalitiepartijen en Gemeentebelang, hebben nu allemaal drie zetels. Ook in Wemeldinge (3.000 inwoners) kan de reddingsactie om De Tunnel op sympathie rekenen, denkt Ganseman. „Ook een vechtersdorp waar ze weten hoe het is als dingen verdwijnen.”

De twee zoontjes van Franciëlla Chamuleau gaan allebei naar De Tunnel. Chamuleau zit er in de ouderraad en werkt er als vrijwilliger. Twee jaar geleden is ze met een clubje de hele kerstvakantie bezig geweest met het opknappen van de toiletten.

Zes kinderen blijven ’s middags over op school. Na de boterhammen spoort Chamuleau de kinderen aan om aan de verslaggever over de school te vertellen. Een jongen uit groep vier vertelt hoe aardig de juffen zijn, en hoe fijn het is dat hij naar school kan lopen. Chamuleau: „Wat je volgens mij ook heel leuk vindt, is dat je vriendjes zo dichtbij wonen.”

De school is het hart van het dorp

CDA-lijsttrekker Damen begrijpt de commotie in Schore wel. De school is het hart van het dorp. „Ze zijn bang dat met de school de leefbaarheid van het dorp verdwijnt.” Meer dan een school en een dorpshuis heeft Schore niet. En zoals bij zoveel kleine dorpen in de buitengebieden loert de krimp. Als het leerlingenaantal tot onder de veertig daalt – nu zijn het er 53 – dan stopt de scholengemeenschap waar De Tunnel onder valt sowieso met de locatie in Schore.

Als De Tunnel sluit, dan moeten de kinderen naar school in een ander dorp. Hansweert is het dichtstbij – twee kilometer verderop – maar daar zijn ouders niet enthousiast over. VVD’er Herselman: „Het is een compleet ander dorp.” Hansweert ligt direct aan de Westerschelde en werd vroeger ‘Klein-Antwerpen’ genoemd. „Er waren wel twintig cafés, die zaten altijd vol met binnenvaartschippers”, vertelt Herselman. Die tijden zijn voorbij, maar toch.

Maandag wordt er verder gestreden, er is een groot verkiezingsdebat in Kapelle waar De Tunnel zeker ter sprake zal komen. Met een speciale tribune voor Schorenaren. Het debat is voor jongeren tot 24 jaar en Chamuleau heeft er al een paar op het oog die ze goed kan instrueren. Allemaal oud-leerlingen van De Tunnel.

    • Geertje Tuenter