Opstelten moet collega Teeven in Kamer verdedigen

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de deal die Fred Teeven als officier van justitie met een crimineel sloot. Deed hij dat volgens de regels?

Sinds Fred Teeven staatssecretaris is op het ministerie van Veiligheid en Justitie, kon hij erop wachten: details die naar buiten komen over deals die hij met criminelen sloot in zijn tijd als officier van justitie. En nu gebeurt het in verkiezingstijd.

De Tweede Kamer debatteert vanmiddag met minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) over een deal die Teeven veertien jaar geleden overeenkwam met drugshandelaar Cees H. En de oppositie zal dankbaar gebruik maken van het beeld van ‘crimefighter’ Fred Teeven, die het in zijn tijd als officier van justitie op een akkoordje gooide met criminelen.

1 Waarom is Teeven in opspraak gekomen?

Huidig staatssecretaris Teeven (VVD) was officier van justitie in Amsterdam. Hij sprak in 2000 met Cees H. af dat het geld dat deze veroordeelde hasjhandelaar op bankrekeningen in Luxemburg had staan, zou worden overgeboekt naar een Nederlandse rekening. Hij moest 750.000 gulden als schikking aan de staat betalen. De rest mocht hij houden. Expliciet was afgesproken dat de Belastingdienst erbuiten zou worden gehouden.

Volgens zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers betekende dit dat de nu 61-jarige Cees H., die fortuin vergaarde in de internationale handel in hasj, 5 à 6 miljoen gulden overhield. Hij zei dit dinsdag in het tv-programma Nieuwsuur. In een brief aan de Tweede Kamer die toenmalig minister van Justitie Korthals Altes over de deal stuurde in 2002, toen naar aanleiding van een uitzending van Reporter, staat echter dat de uiteindelijke schikkingsovereenkomst twee miljoen gulden bedroeg. Van vijf miljoen zou in een eerder stadium in de onderhandelingen sprake zijn geweest.

2 Zat Teeven fout?

Volgens enkele hoogleraren belastingrecht had de fiscus op de hoogte gesteld moeten worden. Toch zal minister Opstelten vanmiddag betogen dat Teeven wel degelijk conform de regels handelde.

Er bestaat een richtlijn binnen het Openbaar Ministerie waarin staat hoe officieren van justitie hun deals zouden moeten afstemmen met de Belastingdienst. Het is een richtlijn, geen wet – dat suggereert dat het Openbaar Ministerie hierin nog ruimte heeft op te opereren. Verder is die richtlijn juist ten voordele opgesteld van de verdachte of veroordeelde met wie een schikking wordt overeengekomen: „om te voorkomen” dat verdachte na een schikking „achteraf alsnog wordt geconfronteerd met belastingheffing”. En stel dat Cees H. destijds alleen bereid was om 750.000 gulden ‘ontnemingsvoordeel’ te betalen als hij zeker wist dat hij vervolgens niet ook door de fiscus zou worden aangeslagen? Dan was het voor het OM de keuze tussen die 750.000 gulden of niets.

3 Wat wil de oppositie?

Antwoord op vragen, vanzelfsprekend. Of zoals Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) gisteren zei, „grote hoeveelheden opheldering”. Is alles destijds volgens de regels verlopen, of had officier van justitie Teeven vóóraf toestemming aan de top van het Openbaar Ministerie moeten vragen over zo’n deal? En mogen officieren van justitie de fiscus bewust buiten zo’n overeenkomst houden?

Niet te vergeten is en blijft het verkiezingstijd. Als blijkt dat Teeven destijds alles volgens de regels heeft gedaan, heeft de oppositie in elk geval weer even kans gehad zich te profileren. Zo zal GroenLinks bijvoorbeeld pleiten voor hoorzittingen in de Tweede Kamer met bewindspersonen, voordat zij aantreden.

4 Kan Teeven op steun van coali-tiepartner PvdA rekenen?

Ja. In eerste instantie is niet relevant dat het officier van justitie Teeven was die deze deal sloot, zegt Tweede Kamerlid Jeroen Recourt van de PvdA. „Pas als blijkt dat er zaken toen niet klopten, zou dat ertoe doen.”